خديو والاگهر ، و در مسامع همگنان حاكى از مضمون
« وَ لَقَدْ جاءَهُمْ مِنَ الْأَنْباءِ ما فِيهِ مُزْدَجَرٌ »
« 1 » گشته انشوطهء [ 1 ] « 2 » رشتهء نشاط شد ، و اسداف « 3 » حجب « 4 » ملال در كلاكل [ 2 ] « 5 » ، و إسجاف [ 3 ] « 6 » كلل « 7 » كلال « 8 » در صدور كلّ كلاكل « 9 » نموده مشرب مسرّت بلاى « 10 » بلاى اين داهيه آميخت ، و خورشيد شادمانى بغيم « 11 » خفا جمال پوشيد [ 4 ] « و أىّ نعيم لا يكدّره الدّهر » « 12 » . تفصيل اين اجمال آنكه در ايامى كه خاقان مغفور به دارائى « 13 » آذربايجان اشتغال داشت ، لكزيه « جار » « 14 » كه ولايت « شيروان » را مصداق
« وَ الْجارِ الْجُنُبِ وَ الصَّاحِبِ بِالْجَنْبِ »
« 15 » بودند ، اشرار « داغستان » را به نهب « 16 » و يغما و سفك دماء « 17 » و سبى اماء « 18 » اضراء « 19 » و باصرار تمام به اضرار نفوس اغوا و إغراء « 20 » مىكردند
« وَ إِذْ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ وَ قالَ لا غالِبَ
هامش
[ 1 ] - ط ، نشوطه .
[ 2 ] - نو ، كاكل
[ 3 ] - يو ، اين كلمه و دو كلمه بعد را ندارد .
[ 4 ] - ط ، اضافه دارد در بيان فوت ابراهيم خان
( 1 ) - و هرآينه بتحقيق آمد آنان را از خبرها آنچه در آن بازداشتن بود ( آيهء 4 سورهء قمر ) .
( 2 ) - گرهء آسان گشاى . ( ر ب )
( 3 ) - پرده برداشتن ( ر ب ) .
( 4 ) - ج حجاب ، پرده
( 5 ) - ج كلكل بفتح هر دو كاف و سكون لام . سينه .
( 6 ) - فروهشتن پرده را . ( ر ب )
( 7 ) - حال . ( ر ب ) حالت ،
( 8 ) - مانده شدن ( ر ب ) .
( 9 ) - گروههاى مردم . ( ر ب )
( 10 ) - از به + لاى ، گل .
( 11 ) - غيم ، ابر
( 12 ) - فلما اضاء الصبح فرق بيننا و اى نعيم . . .
( امثال و حكم دهخدا ) .
( 13 ) - داشتن ، دارا بودن ، حكومت .
( 14 ) - جاروتله نام شهرى در لكزستان در 132 كيلومترى تفليس . . . ( لغد از مرآت البلدان ) .
( 15 ) - و همسايه بيگانه و رفيق سفر ( از آيهء 40 سورهء نساء ) .
( 16 ) - غارت كردن . ( ر ب )
( 17 ) - ريختن خون .
( 18 ) - اسير كردن كنيزان .
( 19 ) - يو ، عت اصرا . ط ، اصرار ، و اضرا ، بر آغالانيدن بود ( ر ب ) و تصحيح قياسى است ،
( 20 ) - آزمند گردانيدن ( ر ب )