منوطست ، و انعقاد سلك بقا به مزاوجت مربوط ، چنان كه آبا « 1 » و امّهات « 2 » افراد « 3 » و ازواج « 4 » را ايجاب و قبول علّت و معلول « 5 » موجب حصول عقد ازدواجست ، و نتايج صور مواليد ثلاث « 6 » در تولّد مزاج به قابلهء ماده « 7 » و مادّهء قابله « 8 » محتاج اگر قوّت باصره در آيينه خانهء چشم در پس پردهء زجاجى « 9 » هم آغوش مردمك نمىشد ، ديده به ديدار قرّة العين خويش روشن نمىكرد « 10 » ، و تا پريزاد مشكين نقاب شب درين كهن قصر نوآيين به همخوابگى ماه قرين نمىگشت ، خلف الصّدق صبح صادق « 11 » را در كنار نمىگرفت . ما دام كه قطرهء ابر نيسانى در رحم صدف قرار نگيرد « 12 » مريم « 13 » را درّ شاهوار توليد نيابد و تا خورشيد جهاننما از اوج سما به صخرهء صمّا « 14 » نتابد ، از صلب كان گوهر غلطان و از بدخشان لعل درخشان نزايد . نهال نوخيز را بدون پيوند ، در گرفتن
هامش
( 1 ) - سبعهء سياره .
( 2 ) - عناصر چهارگانه .
( 3 ) - صفت آباء از آن رو كه هفت ستارهاند .
( 4 ) - صفت عناصر كه زوجند .
( 5 ) - ايجاب و عليت از اوصاف آباء و قبول و معلوليت از صفت امهات ، و نتيجهء ابن تأثير و تأثر پيدايش مواليد سهگانه است .
( 6 ) - حيوان ، نبات ، معادن ( بحر الجواهر )
( 7 ) - مادهاى كه قبولكنندهء صورتست .
( 8 ) - استعداد قابليت و محتمل است كه از قابلهء ماده ، صورت و از مادهء قابله هيولى مقصود باشد .
( 9 ) - نام يكى از پردههاى چشم و لطف تناسب آن با آينه خانه آشكار است .
( 10 ) - اشاره است بدانچه حكما گويند كه بر اثر تقابل جسم عكسى از آن در ديده منطبع مىشود .
( 11 ) - مقصود آنست كه از اقتران شب و ماه روز پديد مىگردد و زاييدن روز از شب در تداول شعرا و نويسندگان رائج است .
( 12 ) - افسانهاى كه دربارهء پيدايش مرواريد گفتهاند .
( 13 ) - دريا و مر تاكيد است .
( 14 ) - سنگ صخت رست ( ر ب ) .