بارى اين قدرت جسمانى نادر تا پنجاه سالگى به او اجازه داد كه آنهمه تحمل رنج سفر و حضر كند و خارج از حد اعتدال و سلامت روح نشود . - ولى دست قاهر طبيعت مثل همه بر صحت مزاج او پنجه زد و آنقدر پيش رفت كه سرانجام آسياى جنوب غربى با غولى خونخوار و ضحاك درندهاى روبرو شد .
عبد الكريم كشميرى مىگويد نادر قبل از لشكركشى بهندوستان گرفتار مرض معدى شديد شد كه گاه گاه بر اثر بحران اين مرض از زندگى سير و دچار خشم شديدى مىگشت ريختن دندانهاى او نيز در شدت اين درد مؤثر بود و علاوه برين ضمن لشكر كشيهاى مازندران و سيستان او دچار مالاريا شد كه آن خود موجب ديگرى در ضعف و تحليل مزاجش گشت .
بوقت اقامت در هند نادر علوى خان طبيب زبردست هندى را بعنوان پزشك مخصوص خود انتخاب كرد . اين طبيب عاليقدر و ماهر علاوه بر معالجات دارويى با سخنان درشت خود نادر را از بىاعتداليهاى خشم و عصبانيت بر حذر مىكرد . ركگويى و صراحت لهجهء او بسيار در حالات روحى نادر مؤثر افتاد و مانع از آن شد كه در دوران خدمت او نادر بقتلهاى بىسبب دست يازد اين پزشك بسال 1741 ميلادى از دربار نادر بيرون رفت و همين ترك خدمت او باز موجب شدت مرض نادر و سختگيريهاى عجيب و غريب او شد . بين سالهاى 1155 و 1154 هجرى قمرى « دامين » يكى از كشيشهاى ژزوئيت فرانسوى ، كه از طبابت اطلاعى داشت ، بمداواى مرض كبدى نادر پرداخت و در 1158 هجرى قمرى كه باز نادر نالان شد كشيش ژزوئيت ديگرى او را طبابت كرد ولى معلوم نيست كه آيا او « دامين » بوده يا شخص ديگر .
در اسفند 1159 هجرى قمرى وضع جسمى نادر بسيار خطرناك شد و چون پزشكان ايرانى نتوانستند كارى از پيش ببرند نادر از « پيرسن » نمايندهء شركت هند شرقى پزشگى خواست . « پيرسن » بعد از تأمل و دقت زياد « پربازن »
جهانگشاى نادرى ( فارسى ) — صفحة 798
مساهمون: ميرزا مهدي خان استر آبادى
ص٧٩٨