سنگعلى » است . علت تسميهء آن به « براثى » بدانست كه حضرت على شبى در سفر نهروان به اين مكان در منزل كشيشى از نصارى براثى نام فرود آمد و او را مسلمان كرد . اما وجه تسميهء آن به سنگ على بدانست كه آن حضرت در سفر نهروان شبى بدانجا منزل گزيد و اطرافيان را از خوردن آب دجله منع كرد و براى رفع تشنگى آنها از سنگى آب درآورد . « 1 »
( از سفرنامهء مكه « 2 » نسخهء خطى كتابخانهء ملى بشمارهء 761 ) .
( 861 )
ص 198 ، سطر 15 : غرفه
[ غ ر ف ] ( اسم خاص ) . نام ناحيتى است بر سر راه بغداد و كركوك كه چون از « خالص » قصد كركوك كنيم راه از غرقه مىگذرد اين راه بر اثر كمى آب و دورى و ناامنى ، راه بس خطرناكى است .
( از رحلهء منشى بغدادى صفحات 52 و 63 متن عربى ) .
[ ص 200 ]
( 862 )
ص 200 ، سطر 7 : روماحيه « 3 »
[ ر ما حى ى ] ( اسم خاص ) . نام ناحيتى است از نواحى عراق در يك منزلى كوفه . - مردم آنجا شيعىمذهب و از طايفه خزاعىاند آب آنجا از شط فرات ، و هواى آن گرم و حاصل آن برنج است . در اين ناحيه نخلستان نيز وجود دارد . ( از بستان السياحة صفحهء 296 ) .
( 863 )
ص 200 ، سطر 7 ، سرمنراى
[ س ر ر م ن ر عا ] ( اسم خاص ) . سرمنراى نام ديگر « سامرا » است كه مشخصاتش بنابر قول لسترنج بدينقرار است :
شهر سامرا كه هفت نفر از خلفاى عباسى بيش از نيم قرن ( از سال
هامش
( 1 ) - ياقوت در معجم البلدان مفصل ازين مكان نام مىبرد . لسترنج در « سرزمينهاى خلافت شرقى » ناحيتى ديگر بنام « ربض براثا » را وصف مىكند و مىگويد : « راه انبار كه از دروازهء كوفه شروع مىشود از ميان براثا مىگذرد و پس از يك فرسخ به شهر محول در كنار نهر عيسى ميرسد . »
( 2 ) - در سفرنامه اين نام « براسا » آمده است .
( 3 ) - در نسخ جهانگشا « روماحيه » و « رماحيه » - با « واو » و بدون « واو » - هر دو آمده است . بستان - السياحه آن را « رماحيه » ضبط كرده است . آنچه امروز بين مردم متداول است « رماحيه » بفتح « راء » و تشديد « ميم » است . در نقشه جغرافياى بغايرى ( اگر اشتباه نباشد ) رماهيه با هاء « هوز » آمده است .