تخطي إلى المحتوى الرئيسي

جهانگشاى نادرى ( فارسى ) — صفحة 509

مساهمون:

ص٥٠٩
شهر طوس بالا : اين نقطه فعلا از دهستان ميان ولايت بخش حومهء شهرستان مشهد مىباشد كه در 30 كيلومترى شمال باخترى مشهد واقع است با مختصات جغرافيايى زير : عرض شمالى : 36 درجه و 30 دقيقه . طول شرقى : 95 درجه و 32 دقيقه . شهر طوس پايين : دهى است از دهستان ميان ولايت بخش حومهء شهرستان مشهد ، واقع در 28 كيلومترى شمال باخترى مشهد بجانب خاور كشف رود . طول جغرافيايى آن 59 درجه و 33 دقيقه شرقى و عرض آن 36 درجه و 28 دقيقه شمالى . ( از فرهنگ جغرافيايى ايران جلد نهم ) و به « جغرافياى سياسى كيهان » و « نزهت القلوب » چاپ دبير سياقى صفحهء 185 و « مطلع الشمس » اعتماد السلطنه - كه بتفصيل اين نقطه را شرح داده - رجوع شود . ( 232 )

ص 27 ، سطر 3 : مرو

[ م ر و ] ( اسم خاص ) . در فرهنگهاى جغرافيايى اغلب اين نام به صورت مرو شاهجهان « 1 » مىآيد . بخصوصيات زير : در كنار مررود ، كه سرچشمه‌اش در جبال غور بشمال خاورى هرات است ، شهر مرو قرار دارد . توضيح آنكه مرورود پس از سرازير شدن از جبال غور به مرو كوچك مىرود و سپس از آنجا بشمال منحرف مىشود و مرو شاهجهان را مشروب مىكند و بعد بريگستان‌هاى غز فرو مىرود . ابن حوقل و مقدسى وضع شهر مرو را چنين توصيف كرده‌اند : مركز شهر قلعتى « 2 » نسبة بزرگ است كه در مكان مرتفعى قرار دارد و گرداگرد آن را شهر داخلى فرا گرفته . اين شهر را چهار دروازه بخارج مرتبط ميسازد و بيرون آن حومهء پهناور مرو قرار دارد اسامى دروازه‌هاى مزبور عبارتند از :
هامش
( 1 ) - ياقوت شاه جهان را بمعنى « جان شاه » دانسته است ولى شاهجهان معرب « شاهگان » فارسى و بمعنى شاهانه و شاهوار است . ( 2 ) - در سفرنامهء مرو ( نسخه خطى كتابخانه ملى به شماره 1365 ) ازين قلعه سخن رفته و به نظر تا سال 1277 هجرى قمرى آن قلعه وجود داشته است .