عرضهء شمشير گشته ، بقيّه فرار و بمأمن عافيت تحصّن جستند . در روز شنبهء بيست و پنجم ماه مزبور نيم فرسخى شهر مطلع طليعهء شوكت و جلالت و جوار مزار شريف حضرت يونس عليه و على نبينا السّلام مضرب سرادقات اقامت گرديد . اولا يك دو نفر از علماى موصل را براى القاء و الهام مدّعى بدربار معلّى طلب نمودند . پاشايان از فرستادن ايشان تحاشى نموده بقلعهدارى پرداختند . پس حكم همايون بمحاصرهء قلعه صادر گشته ، فرمانپذيران از دو جانب قلعه جسر كهكشانپيوند بر رودخانهء موصل بسته ، توپهاى اژدهاهيبت « 1 » دوزخ لهب 1322 و جزايرچيان كيوان كين جلادت حسب ، فوجفوج آغاز عبور كرده و بسرانجام اسباب قلعهگيرى و بردن سيبه و حفر نقب اشتغال ورزيدند . بعد از آنكه آن درياى آتش محيط قلعه گرديد در شب جمعه هشتم شعبان هنگام سحر نقب را آتش زدند ، كارى ميسّر نشد . چند شبانروز بهين نهج بتوپ و تفنگ و ستارهريزى خمپارههاى آسمان آهنگ روز قيامت بر قلعگيان آشكار كردند ، و بگلولهء توپ و خمپاره دود از نهاد جانها و گرد از بنياد خانمانها برآوردند ، و بنيان حيات قلعگيان از صدمات توپ و خمپارهها زير و زبر و اساس شوكت و شأن ايشان مظهر آثار
« إِنَّ شانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ »
« 2 » ميشد ، تا اينكه پاشايان چون ديدند كه عزم قوىبنياد خسروى از سر اين مطلب بازنخواهد گشت ، جمعى از علماى اعلام و افنديان كرام و رؤساى اوجاق را با اسبان تازىنژاد كوهپيكر و پيشكشهاى لايق بدربار سپهرمدار فرستاده ، متعهد گشتند كه جمعى را بدربار قيصرى فرستاده امور معهوده را ، به نحوى كه دلخواه اقدس است ، بين الدّولتين صورت انجام دهند ، از آنجا كه اطفاء شرار شرّ و * تسكين شعلهء ضرر * « 3 » منظور نظر انور ميبود ، قبول اين مسؤول فرموده ايشان را پيرايهپوش امان و شرفاندوز تشريف عفو و اطمينان ساختند . پاشايان نيز قاضى و مفتى موصل را با چند
هامش
( 1 ) - در نسخهء « ح » : « هيئت »
( 2 ) - سورهء 108 ، آيه 3 : « بدرستى كه دشمن تو اوست دم بريده »
( 3 ) - در نسخهء « ح » عبارت بين دو ستاره وجود ندارد .