العرب عبور ، و بانجام امر مقرّر و تسخير بصره پردازند . از همان منزل در نهم جمادى الاول نصر اللّه ميرزا با باقى شاهزادگان و زوايد احمال و اثقال روانهء همدان ، و فرستادهء پادشاه والاجاه هند را مشمول نوازشات خاقانى كرده رخصت انصراف ارزانى داشته ، مساوى پنج لك ، كه هر لك باصطلاح اين عصر پنجهزار « 1 » تومان باشد ، جواهر نفيسه و مرصعآلات از جواهرخانهء خاص جدا و با يكصد و يك زنجير فيل كوهاندام براى پادشاه جمشيداحتشام « 2 » مصحوب ميرزا محسن نيشابورى همشيرهزاده سعادتخان روانه و جمعى از ارباب طرب هندى ، كه در سلك مطربان سركار انتظام داشتند ، چون جمعى را قانون سازندگى و فنون نوازندگى بطريق هند آموخته و در رقص و رامشگرى بدستور آنجا آنها را ماهر ساخته بودند ، ايشان را نيز مرخص فرمودند . و چون منظور نظر اقدس آن بود كه قشلاميشى در حدود بغداد به عمل آيد ، فرمان همايون بعزّ نفاذ پيوست كه غلات شهرزور حمل و نقل بغداد شود . پس اعلام جهانگشا از راه شهرزور و قلعهء جوالان 1320 در اهتزاز آمده ، خالد پاشا حاكم بابان و شهرزور ، و سليم بيك بنى عم خالد پاشا باتفاق عظما و رؤساى اكراد وارد دربار خلافتمدار گشته ، بخطاب خانى و ايالت آن ولايت سربلندى يافتند و تمامى آن مرز و بوم و كردستانات روم بحوزهء اطاعت درآمدند ، از آنجا متوجّه كركوك و در چهاردهم جمادى الاخرى ظهر كركوك مضرب سرادقات دولت گرديد . اهالى آنجا باستحكام قلعه مغرور شده * راه اطاعت بسته * « 3 » و راه مخالفت گشودند . چون توپخانهء همايون ، كه از راه كرمانشاهان و زهاب رفته بود ، بايستى باردوى معلّى ملحق شود ، بانتظار ورود توپخانهء همايون چند روز مكث و بعد از يك هفته كه توپخانه بموكب همايون پيوست قلعه را از چهار طرف نشانهء تير گلولهء توپ و خمپاره كرده ، يكروز از بام تا شام
هامش
( 1 ) - در نسخهء « و » : « بيست و پنجهزار »
( 2 ) - در نسخهء « ح » : « شاه فلكجاه »
( 3 ) - در نسخهء « ط » : « عبارت بين دو ستاره وجود ندارد .