آن آتش بلا را بر جان قلعگيان نازل منزلهء نوازل سماوى ساختند . عصر آن روز ، كه روز دوشنبهء بيست و يكم ماه مزبور بود ، قلعگيان از تف آن آتش جانسوز بجان آمده و از تاب صدمات توپهاى قلعهشكن و خمپارههاى بنيادافكن بىتاب و توان و مستدعى امان شدند . عفو خطاپوش قاآنى از باب پوزشپذيرى درآمده ، رؤساى ايشان را پيرايهپوش خلعت عفو و بخشش ساخته ، فوجى را نيز بضبط قلعهء اربيل 1321 ، كه از قلعهجات معتبر آن ولايت بود ، تعيين فرمودند كه آن نيز در يك روز بضرب گلولهء توپ قلعهكوب و آتش انگيزى خمپارههاى خانمانسوز بضبط و تسخير درآمد .
در بيان گشودن پرچم اعلام آفتاب مماثل بعزم تسخير موصل و وقايع آن زمان
چون در حينى كه موكب جهانگشا در كركوك بود ، محمد آقا از جانب احمد پاشا براى مذاكره و انجام مطالب معهوده و بناى مصالحه روانهء استنبول شده و منظور نظر اقدس آن بود كه از كركوك تجاوز نشود .
در آنجا سواد فرمانى از پادشاه سكندرجاه روم ، كه برطبق فتواى شيخ الاسلام و افنديان عظام صادر شده بود ، « 1 » به نظر خورشيداثر رسيد مشعر بر اينكه :
قتل و اسر طايفهء ايران عموما مباح و مذهب ايشان مخالف مذهب اسلام است . امناى دولت عثمانى آن فرمان و فتواى را مصحوب عبد اللّه افندى بموصل فرستاده ، حسين پاشا والى حلب را نيز « 2 » با جمعى از پاشايان و عساكر عثمانى بمعاونت او مأمور ساختند . اين معنى محرّك عزم ثابت خسروانه گشته ، روز چهار - شنبهء چهاردهم شهر رجب لواى نهضت بجانب موصل فلكفرسا ، و روز پنجشنبهء بيست و سوم ماه مزبور موكب ظفركوكب در چهار فرسخى موصل سايهء نزول انداخته ، قوچ پاشا ، حاكم كوى ، كه از محافظان قلعه بود ، با فوجى از سپاه روم مركب تهوّر بميدان رانده و بمقابلهء پيشتازان منصور برآمده جمعى از ايشان
هامش
( 1 ) - در نسخهء « و » عبارت « از خارج به نظر اقدس رسيده » را اضافه دارد .
( 2 ) - در نسخهء « ح » : « حسين پاشا والى حلب را با حسن پاشا والى موصل »