توپهاى رعدآواى اژدردهان و خمپارههاى اخترريز آتشفشان ، سه شبانروز ، برق خرمنسوز صبر و توان و خانمانافروز قلعگيان ساخته و نقّابان چابكدست از چندجا بشكافتن زمين و حفر نقب پرداختند . ديوار قلعه بضرب توپ قلعهكوب ويران ، و نقبها با برج و حصار دست بگريبان گشته ، غازيان جلادتقرين و دليران بهرامكين مهيّاى يورش گرديدند . اهالى قلعه چون خود را از شش جهت در ورطهء بلا ديدند با اكثرى از رؤساى اوزبكيّه درآمده ، در بيست و چهارم ماه وارد درگاه جهانپناه ، و ايلبارس با وصف اينكه كشتى خود را تباه ، و روز دولت خود را سياه ميديد ، باز با اعوان خود بر حالت ضلالت باقى ، و در آمدن تعلّل ورزيده ، روز ديگر باشارهء اقدس رفته او را با رؤساى اوزبك ، كه به او اتّفاق داشتند ، خواهى نخواهى از قلعه درآورده ، در موقف همايون حاضر ساختند . هرچند كه مرحمت شاهنشاهى اقتضاى عفو و اغماض مىكرد و اجراى تيغ سياست را بر دشمن زبون روانميداشت . امّا چون در حين توقّف موكب همايون در بخارا شاه ابو الفيض خان شاه * افراسياب جاه * « 1 » توران به حكم اقدس چند تن از معتبرين اوزبكيّه را نزد والى مزبور فرستاده ، او را به راه ايليت و اطاعت دعوت ، و در حين عزيمت موكب اقدس بجانب خوارزم از چارجو نيز دو نفر از خواجگان آنجا براى اتمام حجت نزد والى مزبور رفته ، و مومى اليه همگى را عرضهء شمشير بيباكى ساخته بود ، لهذا فرمان شاهنشاهى به حكم عدل از در دادخواهى درآمده ، او را با بيست نفر از رؤساى اشرار ، كه در جميع مواد هنگامهآراى فساد بودند ، بياسا رسانيدند « 2 » . و واليگرى را بطاهر خان نوادهء محمد خان چنگيزى ، كه با سلاطين تورانزمين بنى عم و از خدمتگزاران اين دولت ابدتوام بود ، عنايت و اتاليقان و ايناقان 1274 طبق معمول به آن مملكت تعيين فرمودند . 1420
هامش
( 1 ) - در نسخهء « ح » عبارت بين دو ستاره وجود ندارد .
( 2 ) - در نسخهء « ط » : « عرضهء شمشير ساختند . »