توضيح اين مقال آنكه : محمد خان مزبور بنحويكه در ضمن صادرات احوال افاغنه اشارت رفت باتّفاق محمود غليجايى از قندهار برآمده بود ، بعد از آنكه نوبت سلطنت مستعار به اشرف رسيد از جانب او بسفارت روم مأمور شد ، تا برگشتن او از آن مرز و بوم بخت اشرف نيز برگشته بود .
محمد خان چون دست خود را از دامن دولت افغانى گسيخته يافت ، لّابدا وارد اصفهان ، و از آنجا ، با نامه و هدايايى كه براى اشرف آورده بود ، بقدم اميدوارى به اين درگاه آسمانجاه شتافت . خديو فيروزمند ، كه در عرصهء غبرا دولت نادرهاش مهرآسا نورپاش هر نشيب و فراز و پست و بلند است ، با او از در عاجزنوازى درآمده ، بايالت كوهگيلويه عزّ امتيازش دادند . بعد از معاودت موكب و الا بخراسان ، آن روسياه ، كه در ميان اعيان دولت شاهى باظهار خودنمايى كار تيغ سيهتاب مىكرد ، كجنهادى خود را ظاهر ساخته ، در جنگ ميدان ايران و همدان منشاء شكست قزلباشيّه و مصدر بىحسابات شد ، در حين ورود كوكبهء و الا به عراق ، كه حقيقت حال او بعرض همايون رسيد ، اگرچه اختر عزّتش بعد از چند روزى افول يافت ، ليكن باز در روز حركت موكب جهانگشا از اصفهان ، نيّر جهانتاب لطف خسروانه ، كه در ذرّهپرورى بسان خورشيد علم و فروغبخش ساحت احوال نيك و بد عالم است ، دوباره بدر شبستان روز تيرهاش نورپاش گشته ، او را حاكم كوهگيلويه و شوشتر و دزفول ساخت . بعد از واقعهء بغداد كه امير خان بيك قرقلو نائب فارس و محمد خان با قشون كوهگيلويه و فارس مأمور بركاب گشتند ، براى آنكه آن ولايت از وجود شاخصى خالى نباشد از همدان احمد سلطان كهرلوى مروى را بفارس و قاسم بيك قرقلو را ، كه برتبهء مهردارى سرافراز بود ، بكوهگيلويه تعيين و روانه ساختند . در حينى كه محمد خان خاين و امير خان بيك بعزم اردوى معلّى وارد جايدر 887 از توابع لرستان فيلى شدند سرپنجهء برگشته بختى گريبانگير حال محمد خان ، و خارخار انديشههاى
جهانگشاى نادرى ( فارسى ) — صفحة 212
مساهمون: ميرزا مهدي خان استر آبادى
ص٢١٢