نسيم را بمدافعهء لشكر بهمن برانگيخت . و خطّه گلزار را كه از انقلاب زمان مقام افغان زاغ و زغن گشته بود ، از اضداد بيگانه پرداخت ، و محل نغمه - سرايى قمرى و عندليب ساخت . * معمورهء چمن بتازگى پايتخت سلطان بهار و مقرّ قزلباشيه گل گرديد . * « 1 » مجلس جشن و عيش با سران سپاه و عظماى جيش آراسته گرديد . بعد از اتمام سور و سرور بر تهيهء اسباب سفر و مدافعهء خصم خيرهسر پرداختند ، و هريك از دلاوران عرصهء رزم را با عطاى نقد و اسب و سلاح فراخور گنجايش ، بهرهمند نوازش و بخشايش ساختند .
در ذكر احوال طايفهء ابدالى و تبيين مقدّمات استيلاى ايشان
مجملى از احوال افاغنهء ابدالى هرات درصدر كتاب نگارش يافت ، كه در محرم سنهء 1135 هجرى قمرى محمود غليجايى بر اصفهان مستولى شد ، و محمد خان افغان كه در آن اوان حاكم هرات بود بهوس تسخير مشهد مقدس آمده چهار ماه قلعه را بضيق محاصره انداخته ، و بالاخره اطراف و نواحى را تاخته ، رايت عزيمت را منكوس ساخت . بعد از ورود او به هرات افاغنه بر او شوريده ، ذو الفقار خان ولد زمان خان را از شورآبك 505 آورده ، در هرات حاكم ساختند در سال 1137 هجرى رحمن خان ولد عبد اللّه خان ، كه پدرش در ايام حكومت زمان خان در هرات بقتل رسيده بود ، بعزم خونخواهى پدر وارد هرات گشته ، احداث نفاق و نزاع كرد . تا اينكه افاغنه براى اطفاى نايرهء شر ، ذو الفقار خان را بجانب باخزر ، و رحمن خان را به سمت قندهار و فراه ، روانه كرده ، اللّهيار خان برادر محمد خان را در سال هزار و صد و سى و هشت هجرى از ملتان آورده ، بر مكمن « 2 » حكومت مكين ساختند . چون عبد الغنى على كوزائى « 3 » كه سمت هوىخواهى ذو الفقار خان را داشت و از اللّهيار خان متوحش بود ، چند وقت مداراى وحشتآميز كرده ، عاقبت
هامش
( 1 ) - در نسخهء « ط » عبارت بين دو ستاره وجود ندارد .
( 2 ) - در نسخهء « ط » ، « ح » : « مكان » .
( 3 ) - در نسخهء « و » : « عليكوزانى » .