در نظام تعليم و تربيت اسلامى ، اصولٌا عالِم واقعى و يادگيرنده واقعى كسى است كه علم و يادگيرى او منجر به عمل و بروزات رفتارى شود . على ( ع ) در اين زمينه مىفرمايند : كمال العلم العمل ( غرر و دررآمدى ، ج 4 ، ش 7243 ، ص 631 ) . شاخص علم فرد يادگيرنده ، عمل او است . بهعبارت ديگر ، يادگيرى واقعى آن است كه منجر به تغيير در رفتار شود . به همين دليل ، در نظام آموزشى كشور نيز به طور عمده بايد تأكيد بر علوم كاربردى نمود . علومى كه در ارتباط با جامعه و مفيد براى جامعه باشد .
فراز بيست و هشتم
( الّلهمّ اختم بعفوك اجلى و حقّق فى رجاء رحمتك املى وسهّل الى بلوغ رضاك سبلى و حسّن فى جميع احوالى عملى )
« خدايا ، به سر رسيدن عمرم را با گذشت خود به پايان رسان و آرزويم را در اميد به رحمت خويش پابرجا نما و راههايم را براى رسيدن به خوشنودىات آسان فرما و كردارم را در هر حال نيكو گردان . »
نكات تربيتى :
در فراز فوق ، امام ( ع ) چهار مورد را گوشزد مىكنند و در مورد چهار مطلب سخن مىگويند كه به اختصار هر كدام تشريح مىشود گرچه بعضى از آنها قبلًا بحث شده است .