از خدا طلب توفيق مىكنند كه در شناخت راه سعادت دچار كورى و گمراهى نشوند ، « ولا العمى عن سبيلك » . چون « گمراهى و عدم شناخت » باعث عدم نيل به غايت نهايى و سعادت مىشود . احتمالًا طلب توفيق امام سجاد ( ع ) در عدم كورى اشاره به طلب روشنايى و نور از خداوند باشد و روشنايى الهى همان هدايت الهى است كه از طريق انبيا و امام و يا در مراتب پايين از طريق معلم و والدين و دوستان صالح و جامعه آگاه و صالح اعمال مىشود . قرآن نيز مؤيد اين برداشت ما است : « او من كان ميتاً فاحييناه و جعلنا له نوراً يمشي به في الارض » ، آيا ( نديدهاى ) آن را كه مرده بود و ما او را زنده كرديم و قرار داديم برايش نورى كه توسط آن ميان مردم راه مىرود ( قرآن كريم ، سوره انعام ، آيه 122 ) و يا آيه « و يجعل لكم نوراً تمشون به » و قرار مىدهد براى شما نورى كه به واسطه آن راه برويد ( قرآن كريم ، سوره الحديد ، آيه 8 ) . مربى خوب اعم از امام يا معلم ، در واقع نور است كه در پرتو آن متعلم و متربى راه خويش را مىپيمايد و به سعادت مىرسد . فلاسفه تعبير جالبى براى نور دارند : « الظاهر لنفسه و المظهر لغيره » يعنى نور خود حيثيتاً ظاهر است اما غير خود را ظاهر مىنمايد . ( علامه طباطبائى ، محمد حسين ، بدايه الحكمه ، بحث تشكيك وجود ، 1370 ) مربى نيز نور است يعنى مربى واقعى كسى است كه خود به كمال رسيده باشد و مهذب شده باشد تا بتواند اقتداكنندگان به خود را خوب تربيت و هدايت كند و همين معنا را ما در نهج البلاغه نيز از زبان على ( ع ) مشاهده مىكنيم .
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 188
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص١٨٨