با تعقل و تدبير خود را نشان مىدهد . به همين دليل است كه امام على ( ع ) در اين مورد مىفرمايند :
« لا حلم كالتغافل »
. ( غررالحكم ، ج 6 ، ص 356 ، ش 10502 )
به علاوه ، در بيان ارزش و جايگاه بااهميت تغافل پيامبر اكرم ( ص ) آن را از لوازم ايمان دانسته است : «
المومن نصفه تغافل »
( اخلاق فلسفى ، ج 1 ، ص 405 ) و نهايتاً در بيان ارزش و اهميت تغافل در نظام تعليم و تربيت اسلامى آن كه ، امام على ( ع ) تغافل را نيمى از عقل و عاقل دانستهاند . با توجه به آن كه عقل از نظر امام على ( ع ) شاخص عمده حيات انسانى به حساب مىآيد چنان كه فرموده است :
« الانسان بعقله »
، ( غررالحكم ، ج 1 ، ص 61 ، ش 229 ) ملاك انسانيت انسان به عقل اوست و يا اين كه فرموده است :
« فقد العقل فقد الحيات و لايقاس الا بالاموات »
( تحف العقول ، ص 221 ، باب حكمتها و مواعظ اميرالمومنين ( ع ) ، شماره 130 ) ، فقدان خرد برابر است با مرگ و در اين صورت فرد بىخرد تنها با مردگان مقايسه مىشود . با توجه به اين احاديث روشن مىشود كه وقتى امام على ( ع ) مىفرمايند :
« نصف العاقل احتمال و نصفه تغافل »
، ( غررالحكم ، ج 6 ، ص 173 ، ش 9968 ) نيمى از فرد عاقل بردبارى است و نيمى ديگر تغافل است ، تا چه حد مسأله تغافل از جايگاه رفيع در مناسبات انسانى و زندگى اجتماعى برخوردار است . به طور خلاصه ، تغافل ، لازمه تعقل ، ايمان ، كرامت و بزرگوارى ، حلم و بردبارى ، و از لوازم آرامش روان و نيز از ضروريات زندگى اجتماعى است .
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 164
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص١٦٤