در مورد عدالت ، رعايت حد وسط و ميانهروى و پرهيز از تندروى و كندروى است بدين نحو كه كارهاى خوب متربى را نبايد به نحو افراطى تأييد و تشويق كرد و نيز نبايد نسبت به آنها بيتفاوت باشيم كه هر دو طريق زيان آور است .
2 . كظم غيظ : از اصول مهم تربيتى اسلام كه در جريان تربيت بسيار مؤثر و سازنده است همين فرو بردن خشم و « كنترل خود » است . از آفتهاى تربيتى كه مىتواند زحمات مربيان را بر باد دهد همين مسئله عدم كنترل خود و خشمگين شدن بىجا و بىمورد است .
اصولًا آدمى مركب از چهار قوا مىباشد كه عبارتند از : عقل ، شهوت ، غضب و وهم . ملاحظه مىفرماييد كه غضب از چهار پايه وجودى شخصيت انسان است كه بسيارى از رذايل تابع و وابسته به همين قوه است ( نراقى ، احمد ، معراج السعاده ، 1374 ، از ص 250 تا 452 ) . و لذا با اصلاح اين قوه و كنترل آن بسيارى از نارسايىهاى اخلاقى و رذائل اخلاقى رفع مىشود . بىجهت نيست كه باب خاصى پيرامون « فرو خوردن خشم » در اصول كافى و كتب ديگر آورده شده است . اينها همه حكايت از اهميت اين مسئله در تربيت دارد . كظم غيظ از سنن و سيره ائمه و انبيا بوده است و در اين باب روايات و داستانهاى تاريخى بسيار است . براى اهميت نقش كظم غيظ در اصلاح و هدايت مردم همين بس كه قرآن از آنها كه داراى كظم غيظ مىباشند تحسين كرده است : « الكاظمين الغيظ و العافين عن الناس و الله يحب
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 167
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص١٦٧