بشماريد حد و قدر و اندازه خودتان را از طريق تغافل از امور پست . بدين معنا كه انسان جهت حفظ و يا كسب بزرگى و بزرگوارى از يك طرف و از طرف ديگر عدم اخلال در آرامش روانى خود لازم است در مناسبات اجتماعى و ارتباط با ديگران از رفتارها و عملكرد ناپسند و جزيى ديگران تغافل نمايد . همانطور كه در مقدمه فوقالذكر اشاره شد ، در صورتى كه متربى در تعامل با ديگران ، نسبت به اعمال ناپسند آنان تغافل بنمايد ، نتايج مفيدى ببار مىآورد . در اين مورد امام على ( ع ) مىفرمايد :
« تغافل ، يحمد امرك »
. ( غررالحكم ، ج 3 ، ص 315 ، شماره 4570 )
در ضرورت برخوردارى هر متربى از مهارت انسانى « تغافل » همين بس كه امام على ( ع ) ، مىفرمايند : هر كس از تغافل نسبت به اعمال ناپسند ديگران ، در مناسبات رفتارى و تعامل انسانى با آنان بهره نگيرد ، زندگى بر او تباه مىشود :
« من لم يتغافل و لايغض عن كثير من الامور تنغصت عيشته »
. ( غررالحكم ، ج 5 ، ص 455 ، ش 9149 ) كسى كه تغافل نكند و يا از بسيارى از رفتارها چشم پوشى نكند ، زندگىاش سخت و تباه مىشود . اين بدان معنا است كه به منظور كسب آرامش و آسايش خاطر ، عقل آدمى حكم مىكند تا از مهارت انسانى تغافل بهره بگيريم . بنابراين ، همانطور كه تغافل ، يكى از شاخصهاى بزرگوارى و انسانيت يك متربى در مكتب تربيتى اسلام است ، در عين حال مىتواند مصداقى عالى از خصلتهاى اخلاقى عالى انسان نيز باشد . متربى با داشتن مهارت انسانى تغافل در واقع صبر ، تحمل و حلم همراه
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 163
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص١٦٣