نكات و روشهاى تربيتى
در اينجا امام سجاد ( ع ) صفات متقين و زيورهاى روحانى آنها را بيان مىفرمايند به طورى كه بسيارى از عبارات فراز فوق با عبارات جد بزرگوارشان على ( ع ) در خطبه همام مشابه است . اكنون بدون شرح و تفصيل به ذكر استفادههايى كه مىتوانيم از فراز فوق در مسائل تربيتى بكنيم مىپردازيم :
1 . عدم افراط و تفريط : از مسائل مهم و حائز اهميت در جريان تربيت ، رعايت عدالت و دورى از افراط و تفريط است . مثلًا والدين در محبت نسبت به فرزندان بايد عدالت را رعايت كنند و هيچگونه تفاوتى ميان بچهها قائل نشوند و گرنه منجر به ناهنجارىها و زيانهاى غير قابل جبران خواهد شد . در تشويق و تنبيه نيز بايد معلمان و مربيان و والدين رعايت عدالت را بنمايند . به هر حال از اهداف مهم تربيتى در تعليم و تربيت اسلامى « بسط عدل » و رعايت تساوى در تربيت است . البته يكى از معانى عدل ، تساوى است و يكى از معانى آن ، دادن حق هر كس به تناسب ظرفيت و قابليت و استعدادى كه دارد ( مطهرى ، مرتضى ، عدل الهى ، قسمت معانى چهارگانه عدل ، 1366 ) . در جريان تربيت اين دو معنا هر دو به كار مىآيند بدين نحو كه در كودكى حتماً بايد مربيان نسبت به كودكان رعايت تساوى را بنمايند . به طور مثال ، والدين در بوسيدن بچهها نبايد تبعيض قائل شوند اما در دوره جوانى و مراحل بعدى مىتوان با توجه به تفاوتها عدالت را رعايت كرد . نكته ديگر
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 166
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص١٦٦