« بارخدايا بر محمد ( ص ) و خاندان او درود فرست ، و براى من بر كسى كه به من ستم كند ، دستى ( توانايى جلوگيرى از ستم ) و بر آنكه زد و خورد و گفت و شنود نمايد زبانى ( حجت و برهانى ) و بر آنكه دشمنى كند ، پيروزى قرار ده و به من بر آنكه دربارهام حيله كند ( در برابر آن ) مكر و فريبى و بر آنكه بر من مسلط شود ، توانايى ، و بر آنكه مرا دشنام دهد تكذيبى و از آنكه مرا مىترساند سلامتى ببخش ، و به فرمانبرى آنكه مرا به راه راست آورد و پيروى كسى كه مرا ( به راه حق ) راهنمايى نمايد توفيقم ده . »
روشهاى تنبيه دشمنان
در اين فراز امام سجاد ( ع ) راههاى برخورد با دشمنان را گوشزد مىنمايند . به طور خلاصه به نظر مىرسد كه در اين فراز امام سجاد ( ع ) براى تنبيه دشمن و مقابله با او سه روش را پيشنهاد مىكنند كه عبارتند از : ( 1 ) روش كلامى ، ( 2 ) روش عملى ، ( 3 ) روش پنهانى و مخفى يا فكرى . اتفاقاً اين روشها نه تنها در تعليم و تربيت به طور اخص بلكه در مسائل مديريت جامعه و مسائل اجتماعى نيز مطرح است . شاهد ما براى روش كلامى آنست كه امام سجاد ( ع ) درخواست مىكنند كه خداوند زبان و حجت و برهان قوى در برابر تبليغات دشمن عنايت كند و در جاى ديگر به طور صريح درخواست مىكنند كه خداوند قدرت بيان و تبليغات مسلمين را به قدرى
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 152
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص١٥٢