جوان مذهبى با سوءخلق و بدرفتارى با دوستان و فاميل غيرمذهبى خود برخورد كند آنها فكر مىكنند كه روش اسلام و مكتب چنين است در حالى كه مىدانيم روش و سيره امامان ما چنين نبوده است . براى اطلاع بيشتر از تأكيد اسلام بر روشهاى تربيتى فوق به اصول كافى جلد سوم ، باب خوشخلقى ، باب خوشرويى ، باب فرو خوردن خشم ، باب مدارا و سازگارى ، باب نرمى و ملاطفت ، باب مهر و عطوفت با يكديگر ، باب ديدار برادران دينى ، باب مصافحه و معانقه ، باب روا ساختن حاجت مؤمن ، باب مهربانى به مؤمن ، باب اصلاح ميان مردم و امثال اينها مىتوان مراجعه كرد .
4 . معاشرت كريمانه : در ادامه فراز فوق امام سجاد ( ع ) آرزو مىكنند كه در برخورد با ديگران رويه كريمانه و معاشرت نيكو را پيشه كنند و همين طور دوستىهاى ظاهرى به دوستى واقعى تبديل شود . اينها نشان مىدهد كه امام مىخواهند بفرمايند كه مؤمنين و افراد آگاه از تربيت اسلامى بايد در برخوردهاى خود با رفقا و دوستان و فاميل و آشنايان و حتى آنهايى كه حريم نگهدار نبوده و از تربيت كاملى برخوردار نيستند ، برخورد اسلامى و معاشرتى نيكو و پسنديده و به قول امام « كَرم العِشره » داشته باشند . در اين زمينه به نظر مىرسد در بحثهاى قبلى نيز نسبتاً باندازهء كافى بحث شده و لذا بحث خود را با حديث نبوى پايان مىبخشيم : « پيامبر ( ص ) :
الا ادلّكم علي خير اخلاق الدنيا و الاخره ؟ تصل من قطعك و تعطي من حرمك و تعفو عمّن ظلمك
( كلينى ، محمدبنيعقوب ، اصول كافى ، ج 3 ، كتاب الايمان و الكفر ، باب عفو و گذشت ، حديث 2 ، ص 167 ) . آيا شما را به بهترين اخلاق دنيا و آخرت رهبرى بكنم ؟
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 149
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص١٤٩