مىتواند داشته باشد يكى آنكه حمل بر فساد كند و سوءظن داشته باشد و برداشت بد و غلط بكند و ديگر آنكه خوشبين باشد .
نكته مهم در اينجا آن است كه افراد مؤمن بايد در برخورد با مسلمين و دوستان هميشه روش حسن ظن را پيشه كنند و لذا در اينجا امام گويى مىخواهند بفرمايند كه مردم بايد در برخورد با اقوال و كردار و افعال اقوام و دوستان هميشه حسن ظن داشته باشند ، زيرا كه از دو حال خارج نيست : يا اينكه طرف مقابل نيز واقعاً نظر خوبى داشته كه بدين ترتيب روش و برخورد خوشبينانه ما مايه افساد نشده و يا اينكه طرف مقابل ما نظر بد داشته كه با برخورد مثبت و حسن ظن ما امكان دارد طرف مقابل مأخوذ به حيا شود . توجه داشته باشيد كه بحث ما در اينجا مربوط به دوستان و اقوام است نه دشمنان .
اما اگر طرف مقابل ما از دشمنان باشد مسلماً مسلمان زيرك حتماً در رفتار و گفتار آنها بايد حمل بر فساد و سوءظن كند و به اصطلاح ترديد منطقى داشته باشد . همانطور كه حضرت امام خمينى قدسسره مىفرمودند كه « آقايان علما هر گزارشى به آنها در مورد عملكرد دولت داده مىشود حمل بر صحت نكنند بلكه تحقيق و بررسى كنند . امروز فرضاً اگر آمريكا يا فرانسه و انگليس چيزى بگويند مسئولين خارجه ما نبايد سريعاً و دربست آن را حمل بر صحت كنند . ( صحيفه نور ) »
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 146
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص١٤٦