زمان آمده از حيز صحت و حوزهء استقامت درگذشت و باتفاق مورخان خجسته شيم پادشاهان عجم چهار طبقه بودهاند پيشداديان و كيانيان و اشكانيان و ساسانيان و در مدت ايالت ايشان چهار روايت در كتب اهل حكايت ورود يافته هركس تابع ملت زردشت است زمان استعلاء لواء دولت ايشان را چهار هزار و صد و هشتاد و دو سال و ده ماه و نه روز ميشمارد و پيشواى ناظمان مناظم سخنرانى حمزة بن حسن اصفهانى چهار هزار و هفتاد و يكسال و دو ماه و نه روز مىپندارد و بهرام بن مردانشاه مؤبد به چهار هزار و چهارصد و نود و نه سال و نه ماه مىرساند و مؤلف فارس نامه چهار هزار و صد و هشتاد و يكسال و چند ماه ميداند
اما پيشداديان با كيومرث ده نفر بودهاند و مدت پادشاهى ايشان بقول حمزة بن حسين اصفهانى دو هزار و چهارصد و هفتاد سال است و به روايت بهرام شاه بن مردانشاه دو هزار و هفتصد و سى و چهار سال و بعقيده حمد اللّه مستوفى دو هزار و چهارصد و پنجاه سال و نخستين كسى از نوع انسان كه متصدى ايالت جهانيان گشت كيومرث است و كيومرث بلغت سريانى حى ناطق را گويند و در نسب كيومرث ميان ارباب اخبار اختلاف بسيار است چه بعضى را عقيده آنكه او بزرگترين اولاد صلبى آدم بود و جمعى گفتهاند كه قينان بن انوش بن شيث بن آدم عليه السلام را كيومرث ميگفتهاند و زعم مجوس آنست كه كيومرث عبارت از ابو البشر است و لقبش گل شاه بود زيرا كه در زمان سلطنت او در فضاى جهان غير از آب و خاك چيزى نبوده است و زمرهاى بر آن رفتهاند كه اميم بن لاود بن ارم بن سام بن نوح را كيومرث ميخواندهاند چنانچه در روضة الصفا مسطور است اصح اقوال آنكه كيومرث ولد سام بود و باتفاق جميع مورخان اول كسى كه در جهان نام پادشاهى برو اطلاق يافت كيومرث است بيت
نخستين خديوى كه كشور گشود * * سر تاجداران كيومرث بود
و كيومرث باوجود وفور انصار و جنود چون از تنظيم امور ملك فارغ شدى فردا وحيدا بسياحت اشتغال نمودى و در اطراف كوه و دشت بعبادت صانع جهانآفرين اقدام فرمودى و زمرهاى گفتهاند كه زين و لجام و سوارى را كيومرث اختراع كرد و پشم رشتن و تافتن و از آن جامه و گليم بافتن را او پديد آورد مدت سلطنتش بقولى سى سال بود و بروايتى چهل سال و اوقات حياتش هزار سال
گفتار در بيان مجملى از وقايع زمان پادشاهى آن مقدم سلاطين و ذكر كشته شدن بعضى از اولاد او به زخم سنگ عفاريت و شياطين
اكابر مورخين مرقوم رقم بلاغت آئين گردانيدهاند كه كيومرث را پسرى بود كه اكثر اوقات را بشرف طاعت ايزد تعالى صرف مينمود و آن پسر روزى از پدر پرسيد كه بهترين صفات بشرى كدامست جوابداد كه كمآزارى و عبادت حضرت بارى آن