يافت و طهمورث ملاحظهء حال فقرا و ايتام كرده فرمانداد كه اغنيا بغذاى شام قناعت نمايند و طعام چاشت را بدرويشان ايثار كنند در تاريخ معجم بقلم مشكين رقم مثبت گشته كه اول كسى كه خط فارسى نوشت و زينت پادشاهان ساخت و احمال و اثقال بر دواب بار كرد و طيور شكارى را صيد كردن آموخت و از كرم قز ابريشم استخراج نمود و بالهام الهى او را معلوم شد كه خورش آن كرم برگ توت است طهمورث بود و بعقيده صاحب جعفرى عمرش هشتصد سال بود و زمان سلطنتش بقول طبرى چهارصد سال و بروايت بعضى از كبار مورخين سى سال و قهندز و مرو و آمل و طبرستان و سارويه و اصفهان را او بنا نموده
جمشيد بزعم زمرهاى از ارباب اخبار پسر صلبى طهمورث بود و فرقهاى او را برادر طهمورث گويند و طائفهاى برادرزاده گفتهاند و لفظ جمشيد مركبست از اسم و لقب زيرا كه نام او جم است و لقبش شيد و معنى شيد نير است و چون نورى از روى جمشيد ميدرخشيد به اين لقب ملقب گرديد القصه مثنوى
چو طهمورث از ملك بربست رخت * * مقرر به جمشيد شد تاج و تخت *
جهاندار جمشيد فرخ سرشت * * بياراست گيتى چو باغ بهشت *
نخستين كه در ملك بگشاد دست * * در فتنه بر خلق عالم ببست
و در زمان شهريارى و اوان جهان دارى جمشيد ممالك عالم بكمال معمورى و آبادانى رسيد چنانچه بروايتى مدت سيصد سال در قلمرو او هيچكس بموت و مرض و هرم مبتلا نگرديد و بزعم طائفهاى از مورخان جمشيد اول كسى است كه استنباط علم طب نمود و به وضع حمام اشارت فرمود و او نخستين كسى است كه جادهها و شوارع در كوه و صحرا پديد آورد و بروايت مشهور شراب انگور در زمان پادشاهى او ظهور يافت و جمعى از مستخبران ساختن تير و كمان را از مخترعات او شمردهاند و جمعى گمان بردهاند كه ترتيب پيرايه از زر و سيم و لعل و فيروزه از نتايج طبيعت جمشيد است و جمشيد بقول طبرى مدت هفتصد سال و بعقيده بعضى ديگر از ناهجان مناهج سخنورى ششصد و هفده سال بر جادهء قويم خداپرستى راسخ دم و ثابت قدم بود آنگاه بتسويلات شيطانى و تخييلات نفسانى دعوى الوهيت نمود بدان واسطه اختلال باحوال مملكت راه يافته ضحاك تازى لشگر بر سرش آورد جمشيد از مقاومتش عاجز شده فرار بر قرار اختيار كرد مدت سلطنتش بقول اكثر مورخان هفتصد سال بود و زمان حياتش هزار سال
ذكر شمهاى از احوال و اوصاف جم و بيان استيلاى ضحاك بر ممالك عجم
مالكان ممالك سخنرانى و بانيان مبانى نكتهدانى در مؤلفات خويش آوردهاند كه جمشيد در مبادى ايام سلطنت و جهانبانى در فزاى روحافزاى فارس بتمهيد قواعد بنائى پرداخت كه طول آن دوازده فرسخ بود در وقتى كه خسر و كواكب مواكب خورشيد در درجهء اول از حمل كه بيت الشرف اوست نزول نمود جمشيد باحضار اكابر و اشراف اطراف