( 7 ) - اردشير بابكان : اردشير فرزند بابك ، « ان » در بابكان پسوند نسبت
( 8 ) - دولت شده :
سلطنت از دست رفته ، موصوف و صفت
( 9 ) - سنت : بضم اول روش و حكم
( 10 ) - آن :
ضمير اشاره مرجع آن سنت
( 11 ) - لعمرى : سوگند بجان خودم - معنى جمله : اين سنت ، بجان خودم سوگند ، كارى بزرگ بود
( 12 ) - برفت : انجام پذيرفت و تمشيت يافت
( 13 ) - مناقب : بفتح اول جمع منقبت بمعنى ستودگى
( 14 ) - كودك : مراد البتگين است كه غلام زرخريد احمد بن اسماعيل سامانى بود و در سال 349 به حكومت خراسان رسيد و در سال 366 سبكتگين داماد وى جانشينش شد
( 15 ) - خامل ذكر : گمنام ، صفت تركيبى - خامل اسم فاعل از خمول بضم اول
( 16 ) - تا : حرف ربط بمعنى از آنگاه كه
( 17 ) - مى افتاده است : ماضى نقلى مستمر
( 18 ) - امت : بضم اول گروه از هر صنف مردم ، جماعتى كه بسوى ايشان پيامبرى آمده باشد
( 19 ) - جل . . . : بزرگ است بزرگى او و پاك و پاكيزه است نامهاى وى
( 20 ) - قل . . . : بگو بار خدايا ، اى دارندهء جهان پادشاهى ، مىدهى پادشاهى را به آنكه خواهى و برمىكنى و بازمىستانى پادشاهى را از آنكه خواهى ، گرامى دارى آنكه را خواهى و خوارسازى ، آنكه را خواهى ، نيكى بدست تست ، همانا بر هر چيز توانائى ، آيهء 26 سورهء آل عمران ( 3 )
( 21 ) - بركشيدن : بركندن - بركشيدن تقدير : اضافه مفيد وابستگى فاعل يا اضافهء شبه فعل ( مصدر ) بفاعل آن ( تقدير )
( 22 ) - مر : حرفى است مفيد تأكيد و حصر كه گاه پيش از اسم يا هرچه جانشين اسم باشد در جمله آورده مىشد ، نيز نگاه كنيد به صفحهء 28 ديوان غزليات حافظ بكوشش نگارنده ، چاپ تهران ، سال 1363
( 23 ) - معنى دو جمله : هيچكس را نسزد و نتواند كه درين ملك دهى و ملكستانى بينديشد و علتى جويد . چه جاى آنكه سخنى در اين باب گويد
ص 152
( 1 ) - كار پوشيده : مسئله پنهان
( 2 ) - استنباط : بيرون آوردن چيزى بكوشش ، مصدر باب استفعال از مجرد نبط بفتح اول و سكون دوم برآوردن آب از چاه
( 3 ) - جل جلاله : بزرگ است بزرگى وى
( 4 ) - عالم اسرار : دانندهء نهانها
( 5 ) - نابوده : هنوز به عرصه هستى نيامده
( 6 ) - تخم : اصل و نژاد و تخمه
( 7 ) - گشته باشد : شده باشد
( 8 ) - وضيع : بفتح اول و كسر دوم مردم فرودست مقابل شريف
( 9 ) - دررساند : فعل مضارع ؛ دررسانيدن بمعنى رسانيدن كسى يا چيزى به كسى ، الحاق
( 10 ) - اعوان : بفتح اول جمع عون بمعنى ياريگر و پشتيبان
( 11 ) - تبارك . . . : پاك و منزه خداست كه نيكوترين آفرينندگانست ؛ با اندك اختلاف جزئى است از آيهء 15 سورهء مؤمنون ( 23 )
( 12 ) - از آن پيغمبران : مراد كار پيامبران ، آن ضميرى است كه جانشين اسمى مىشود كه باسم يا ضمير ديگر مضاف باشد ، رودكى فرمايد :
سرش رسيده بما بر ببلندى * و آن معادى به زير ماهى پنهان