خود آن حضرت در بخشى از سخنانش در جمع گروهى از اصحاب ، به فداكارى خود چنين اشاره مىكند :
« هنگامى كه ارتش قريش بر ما حمله كرد ، انصار و مهاجر ، راه خانهء خود را گرفتند و من با بيش از هفتاد زخم ، از آن حضرت دفاع كردم . » « 1 »
على عليه السلام در دفاع از پيامبر صلى الله عليه و آله به قدرى پافشارى كرد كه شمشير او شكست و رسول خدا صلى الله عليه و آله شمشير خود را كه « ذوالْفَقار » نام داشت ، به وى مرحمت نمود و امام عليه السلام با آن به جهاد خود در راه خدا ادامه داد . « 2 »
نقش امير مؤمنان عليه السلام در جنگ خندق
( براى مطالعه )
محاصرهء مدينه ، توسط بيش از ده هزار سپاه « احْزاب » حدود يك ماه طول كشيد .
سرانجام دشمن چارهاى جز اين نديد كه نيروهاى سرسخت و قدرتمند خود را به هر وسيلهاى شده از خندق عبور دهد .
به دنبال اين تصميم ، « عَمْرِو بْنِ عَبْدِوَدّ » قهرمان نامى عرب به همراه پنج تن ديگر ، از نقطهء كم عرض خندق عبور كردند و مبارزه طلبيدند . على عليه السلام براى نبرد با عمرو و پاسخ به نعره هايش ، گام پيش نهاد . و سرانجام پس از نبردى شديد ، دلاورترين جنگجوى عرب - كه او را با هزار مرد جنگى برابر مىشمردند - با شمشير على عليه السلام به خاك افتاد . همراهان عمرو چون چنين ديدند پا به فرار گذاردند و آنكه نتوانست فرار كند ( نَوْفَل ) با ضربت اميرالمؤمنين عليه السلام به عمرو ملحق شد .
مرگ عمرو بن عَبْدوَدّ ( و برخى عوامل ديگر ) ، باعث شد كه شور جنگ به خاموشى گرايد و احزاب مختلف هر كدام به فكر بازگشت به خانههاى خود بيفتند .
براى بيان ارزش فداكارى حضرت على عليه السلام در اين جنگ ، تنها به سه جمله از رسول
هامش
( 1 ) - بحارالانوار ، ج 20 ، ص 70 و خصال صدوق ، مترجم ، ج 2 ، ص 127
( 2 ) - همان مدرك ، ص 54 ، بنقل از تفسير على بن ابراهيم