3 - طرفداران مقاومت منفى ؛ اينان علىرغم مخالفت با نظام اموى ، جبههاى ترديدآميز داشتند .
پيشوايان نهضت مخلصانهء « توّابين » ، كه به آنان « انصار الثوره » ( / ياران انقلاب ) نيز مىگفتند از طايفه « يمن » بودند . آنان پس از شهادت امامحسين عليه السلام ، پنهانى گردهم آمدند و خود را سخت مورد انتقاد و سرزنش قرار دادند و از آن كه امام عليه السلام را با آن همه خواهش و التماس ، به شهر شان دعوت كرده ولى هنگام احتياج ، ايشان را تنها رها كرده بودند ، دچار شرمندگى جانكاهى بودند . آنها تصميم گرفتند به هر شكل ممكن ، دامن خود را از آن لكّهء گناه و ننگ پاك كنند . « 1 »
علاوه بر اين ، شهادت كسانى كه به يارى امام عليه السلام برخاسته بودند .
قبايل بسيارى را در سراسر كشور داغدار ساخته و به انتقام برانگيخته بود .
بيشتر اين افراد در ميان قبيلهء خود ، موقعيّتى ممتاز داشتند و از اعتبار و وجاهت برخوردار بودند ؛ همانند هانى بن عروه ، زهير بن قين ، و برير بن خضير . اين قبايل ، بهخصوص در كوفه و بصره ، به تحرّكاتى بر ضدّ حكومت دست زدند و اسباب زحمت دربار را فراهم ساختند . كسانى كه بستگان خود را از دست داده بودند ، متعهّد به انتقامگيرى شدند ؛ به عزا نشستند و بلافاصله ، جلسات سرّى به پا كردند . اين تشكيلات پنهانى را براى قيام مسّلحانه مهيّا نمودند . در انجمنهاى شبانه ، از شهيدان ياد مىكردند و مىگريستند ، براى انتقام خون امامحسين عليه السلام از همديگر پيمان مىگرفتند و سرانجام ، بر تعداد اين افراد چندان افزوده شد كه قدرتى
هامش
( 1 ) - تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 552 ؛ تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 257 ؛ مروج الذّهب ، ج 3 ، ص 93 ؛ كامل ابن اثير ، ج 4 ، ص 158 ؛ البداية و النهاية ، ج 8 ، ص 250 .