مىبخشيدمش ، خدا حسين را رحمت كند . « 1 »
جرياناتى نيز مخالف و مغاير اين مقصود در دربار يزيد رخ داده و اعمالى مناقض آن از او سر زده بود كه با يك سلسله شايعهپردازىها ، بعدها به صورت روايات تاريخى در آمد و سعى كردند آنها را به جاى دربار يزيد ، به كاخ استاندارى ابنزياد نسبت دهند . به اين دليل ، در تاريخ ، به دو دسته روايت بر مىخوريم كه در محل حدوث واقعه و فاعل آن ، اختلافات متناظر است ؛ برخى آن را به يزيد نسبت مىدهند و مىگويند در شام انجام شده و برخى به ابنزياد نسبت داده محل انجامش را كوفه قلمداد مىنمايند ؛ مثلًا ، واقعهء چوب زدن به دندان امامحسين عليه السلام و اعتراض يكى از صحابه يا تابعين را هم به يزيد نسبت داده و معترض را ابوبرزهء اسلمى ذكر كردهاند و هم به ابنزياد در كوفه و معترض را زيد بن ارقم خواندهاند . « 2 » البته شايد هم اين كار از هر دو سر زده باشد .
آنچه مسلّم است اين كه اثر قيام عاشورا دربار اموى را دچار تشتّت وتزلزل كرد و اين آغاز سقوط بود . جالب اين كه حادثهء عاشورا ، حتى بر درون قصرها و خانوادههاى هيأت حاكمه و عمّال آنان نيز اثر گذاشت و آنها را به ستوه آورد :
هنگامى كه خولى بن يزيد سر بريدهء امامحسين عليه السلام را به خانه آورد ، همسر او ، نوّار به عنوان اعتراض ، خانه را ترك كرد و گفت :
به خدا سوگند ، ديگر در خانهء تو نخواهم ماند . « 3 »
هامش
( 1 ) - تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 460 .
( 2 ) - انقلاب تكاملى اسلام ، ص 841 .
( 3 ) - تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 455 .