ص 372 س 2
مسجد جامع كاشان كه با نامهاى مسجد امير عماد ، مير عماد ، عمادى و يا مسجد ميدان خوانده مىشود ، سابقا شامل مجموعه بناهاى زير بوده است :
الف ) مسجد قديم مربوط به اوايل قرن هفتم .
ب ) مجموعهء ابنيهء امير عماد الدين شامل مسجد جديد و الحاق آن به مسجد قديم ، خانقاه ، مهمانخانه ، حوضخانه ، سقايه ، عمارت وقت و ساعت ، آبانبار ، رباط و ميدان بزرگ كه در چهار جهت آن دارالشفاء و كاروانسرا و حمام و دكاكين قرار داشته ، ليكن در طول زمان از بين رفته و فقط بخشى از مسجد و گوشهاى از ميدان باقى مانده است .
عمارت وقت و ساعت از موقوفات فخر الدين علىّ بن شمس محمد الكاشى است كه در سال 877 ه . ق . ساخته شده است . در وقفنامه سوم به تاريخ شهر ذىالقعدة الحرام سال 877 آمده است كه :
« چون عالىجناب دولت مآب ، وزارت اياب سعادت انتساب ، واقف مومى اليه از بناى مسجد مذكور و وقف كردن موقوفات مذكوره بر جانب يمين مسجد و در ازاى آن عمارت وقت و ساعت بنا نهاد كه از مخترعات ذهن وقاد جناب فضائل پناه فخر الدين علىّ بن شمس محمد الكاشى است كه عمارت مذكوره ساكن علما و فقرا و منازل اتقيا و مأواى اصفياست و متضمن تفريح خاطر همگنان و تفرج ناظران است » .
مولانا فخر الدين اين ساعت را با آلات چوبين و آهنين ساخته بود و مصرف اين ساعت آب و روغن و پنبه دانه بوده است .
و امّا ، امير عماد الدين از وزراى جهانشاه بود كه در سال 867 ه . ق . مسجد و ملحقات آن را بنا نموده و تا سال 877 ميدان سنگ فرش و حمام و دو كاروانسرا و دارالشفا و عمارت وقت ساعت و مدرسه بزرگ را خاتمه داده است و كليّهء املاك خود را در كاشان كه شامل قنات و مزرعه نصرآباد ، دولتآباد و مهذبآباد بوده به مسجد و خانقاه دارالشفا و عمارت وقت و ساعت وقت نموده است و سرانجام در كاشان به سال 882 ه . ق . بدرود حيات گفت و در جوار دارالشفاء در مقبرهء اختصاصى خود مدفون شد .
ظاهرا پس از تخريب ساعت معروف از طرف مولانا محمد مخترع ، عمارتى مختصر
ايران در زمان شاه صفى و شاه عباس دوم ( فارسي ) — صفحة 700
مساهمون: محمد يوسف واله قزوينى اصفهانى
ص٧٠٠