تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايران در زمان شاه صفى و شاه عباس دوم ( فارسي ) — صفحة 699

مساهمون:

ص٦٩٩
متعادلى برخوردار نبود ، هيچ‌كس نمىتوانست تصور كند كه وى لحظه‌اى بعد چه تصميمى خواهد گرفت . گاهى خندان بود و زمانى غمگين ، لحظه‌اى غدّار و حيله‌گر و لحظهء ديگر همچون بچه ساده و مهربان . ميل مفرط به زن ، عطر و پوستين داشت . شبى را بىباده و زن سپرى نمىكرد . هامر مىنويسد « ميل ابراهيم به عطريات و پوستين‌هاى خز بيش از رغبت او به زنان بود . هيچ مبلغى از نظر او از براى قيمت اين امتعه زياد و گزاف نمىآمد . قيمت كنيز در عهد او خيلى بالا رفت . كنيزهاى وجيههء خوب را از دو هزار قروش و پست‌ترها را كمتر از پانصد قروش نمىدادند . قيمت عنبر كه سلطان از براى بوييدن و مالش دادن اعصاب خود استعمال مىكرد مثقالى به پانزده الى بيست قروش مىرسيد . ( تاريخ امپراتورى عثمانى ، ج 3 ، ص 2093 ) . سلطان ابراهيم به مصاحبت زنها ، خواننده‌ها ، دايره زن‌ها و مسخره‌ها و چشم بندها علاقهء زيادى داشت و ازاين‌رو كاخ سلطان هميشه محل رفت و آمد اين گونه افراد بود . كشتارهاى ناحق رجال دولت كه در حالت جنون دستور آن صادر مىشد ، خوشگذرانىهاى بىحدوحصرى كه موجب نفرت همگان قرار گرفته بود چنان تأثيرى در دربار و خاندان امپراتورى داشت كه حتى پس از مرگ وى نيز از بردن نام وى شرم داشتند . بىشك وى يكى از ناشايسته‌ترين سلاطين عثمانى است كه به امپراتورى عثمانى حكومت رانده است . راسم افندى از وى به عنوان پادشاهى جاهل و نادان كه در عالم ذوق و سفاهت و عيش و عشرت و فساد اخلاق بىهمتاست ياد مىكند و مىنويسد تمام مملكت در شعله‌هاى ناامنى مىسوزد . اروپاييان در حال نفوذ به متصرفات امپراتورى هستند ، ناتوانى در ادارهء مملكت به وضوح پيداست ، ناامنى و فساد عمومى سراسر مملكت را فراگرفته است . در شرق مملكت نيز منازعات مذهبى مضاف بر اين موضوعات است » . براى آگاهى بيشتر ر ك :
; Osmanli - padisahlari , s . 225 - 242 , Izahli Osmanli Tarihi kronolojisi , C . 3 , s , . 387 - 411 .
تاريخ نعيما ، ج 3 ، صص 428 به بعد ؛ عثمانلى تاريخى ، ج 2 ، صص 54 - 613 ؛ تاريخ امپراتورى عثمانى ، ج 3 ، صص 2142 - 2060 ؛ سلحدار عثمانى تاريخى 766 به بعد ، تاريخ امپراتورى عثمانى و تركيهء جديد ، ج 1 ، صص 50 - 345 ؛