انسانيّت و خلاصهء خاندان بشريّتاند در بحر لؤلؤخيز هستى مانند گوهر بر سر آمدهاند ، نخست به بارش ابر گوهربار « 1 » كلك واسطى ميلاد « 2 » از بحرين حصول خط و سواد لآلى آبدار به كنار آورده بر آبورنگ گوهر سلطنت پايدار افزايند . و از اينجاست كه چون چراغ چشم جهانيان به « 3 » پرتو انوار جهاننماى اين آفتاب اوج شاهى فروزان گرديده اورنگ سلطنت روى زمين به جلوس سعادت مأنوس آن حضرت به آسمان رسيد و بعد از ورود موكب ظفر قرين به خطّهء خلدآيين « 4 » قزوين در روز چهارشنبه چهارم شهر ربيع الثانى به ساعتى سعادت اثر كه مختار راصدان « 5 » فلك اعتبار بود ، ابواب حصول اين متمنّى بر روى خاطر و الا گشوده ، زبدة السادات و النجبا مير مرتضى « 6 » اصفهانى را « 7 » كه به زيور علم و دانش و ورع و تقوى و زهد و پرهيزكارى در خور ادراك سعادت قرب [ 7 ] خدمت بود به معلمى ذات اقدس ممتاز و سرافراز فرمودند و چنانچه در گنج نامهء جواهر واقعات زمان آن حضرت رقمزدهء كلك گوهر بار گرامى برادر و خداوندگار « 8 » و مربّى و معلّم و آموزگار گلدسته نگار اين گلزار است ، در كمزمانى و اندك مدّتى معلّم و متعلّم و دانشآموز « 9 » دانشاندوز گرديده در قلمرو حسن خط و سواد اعظم روشنى « 10 » سواد ، خط نسخ بر رقم شهرت پيشينيان كشيد « 11 » .
و همچنين چون در آيين سلطنت و جهاندارى ممارست آداب فروسيت « 12 » و لوازم آن زينتافزاى اورنگ شهريارى است هم در آن ايّام انديشهء حصول اين مرام از ضمير مهر نظير خاقان گردون سرير عيان گرديد ، پيشتر از آنكه سمند برق تاز را در مضمار چوگانبازى و قبقاندازى عنان امتياز دهند ، در صبح روز شنبه بيست و يكم شهر جمادى الآخر بزمى « 13 » ارم قرين در تالار عمارت ميدان دار السلطنهء قزوين طرح
هامش
( 1 ) . ب ، الف : گوهرزاد .
( 2 ) . ب : مبتلا و .
( 3 ) . الف ، ب : از .
( 4 ) . الف ، ب : « خلدآيين » ندارد .
( 5 ) . الف ، ب : رصدبندان .
( 6 ) . الف ، ب : ميرزا تقى .
( 7 ) . الف ، ب : « را » ندارد .
( 8 ) . الف ، ب : خداوندگارى .
( 9 ) . الف ، ب : دانشآموز و .
( 10 ) . الف ، ب : « سواد اعظم روشنى » ندارد .
( 11 ) . الف ، ب : كشيده .
( 12 ) . الف ، ب : اسب تازى .
( 13 ) . الف ، ب : بزم .