تازى را تا حوالى مشهد مقدّس معلّى و ديار سبزوار گرم جولان ساخته از عمارت و آبادانى در ولايات « 1 » مذكوره اثر و نشان نگذارد . و بعد از رسيدن اين خبر به امير خان به احضار عساكر ظفر « 2 » شعار و تفنگچيان كماندار آن ديار فرمان داده بعد از جمعيّت جنود ظفر خاصيّت به اتّفاق منوچهر خان بيگلربيگى مشهد مقدّس معلّى و مير كلان خفاجه « 3 » و تابينان و فوجى از مردم دار السلطنهء هرات و ساير تفنگچيان خراسانى كمر [ 129 ] سربازى و جانفشانى بر ميان بسته پوشيده و پنهان از راه بيراهه ، روى توجّه به دفع و رفع فتنهء اوزبكان بىايمان نهاد و جنود مسعود از شبگير و ايوار نياسودند تا سحرگاهى از گرد راه به قريهء تجرود « 4 » رسيده در برابر عسكر هزيمت اثر عبد العزيز خان زيادهسر بار صفآرايى گشودند و مخالفان كه از مرگ خود ، يعنى از ورود لشكر قيامت اثر بىخبر بودند وقتى خبردار گرديدند « 5 » كه غرّش كوس حربى و نالهء ناى رزمى و جوش و خروش مبارزان جوشن پوش و هاىوهوى شير شكاران دريا خروش گرد و غبار « 6 » معركهء كارزار را به چرخ نيلىحصار رسانيد « 7 » و از خواب گران غفلت وقتى خبردار گرديدند كه تواچيان لشكر قيامت اثر به تسويهء صفوف و تعبيهء لشكر پرداخته مركب جلادت و جگردارى به معركهء ميدان تاختند « 8 » . و رفته رفته ايشان نيز به حكم ضرورت در برابر جنود ظفر خاصيّت جمعيّت نموده از دو طرف دست جرأت به استعمال سيف و سنان و تير و كمان گشودند و از صباح تا رواح و از بام تا شام آسياى حرب به خون دلاوران هر دو لشكر و بهادران هر دو كشور به نوعى گردان بود كه بهرام خونآشام را از گرد و غبار آن آسيا ياراى چشم گشودن نبود و غازيان جان فشان به زور سرپنجهء اقبال روز افزون و نيروى بازوى سلطنت ابد مقرون در آن معركه كارى كردند كه زمانه « 9 » داستان رستم دستان و سام نريمان فراموش كرد .
القصّه ، چون علم شعاع پرچم نيّر اعظم عزم نهانخانهء مغرب نموده ظلمت ظلام پردهء ديدهء ايّام شد مخالفان به افروختن مشاعل و فروزان كردن شمع و چراغ چنان
هامش
( 1 ) . الف ، ب : ولايت .
( 2 ) . الف ، ب : نصرت .
( 3 ) . الف ، ب : جفاجد .
( 4 ) . الف ، ب : تحرو .
( 5 ) . الف ، ب : شدند .
( 6 ) . الف ، ب : « غبار » ندارد .
( 7 ) . الف ، ب : رسانيدند .
( 8 ) . الف ، ب : آختند .
( 9 ) . هر سه نسخه : زمانه از .