محاسبهء لله بيك و ملايم بيك مبلغهاى خطير نقصان به مال ديوان رسانيدهاند و حسب الاستدعا تشخيص و تنقيح محاسبات مذكوره را بر دوش قلم خسارت رقم خود كشيده به سعى و اهتمام تمام متوجّه تنقيح محاسبات مذكوره گرديده و به زور سرپنجهء اقتدار داروغهء حساب « 1 » كه در آن اثنا اغورلو بيك مذكور شده بود دفاتر و نسخهجات و اسناد و نوشتجات محاسبات مذكوره را نزد خود جمع آورده در نسخهاى كه خود نوشت برف انبارى بر آن دو تحويلدار درست كرد و سواى آنچه « 2 » آقا شمس اصفهانى در محاسبهء محبعلى بيك لله و آقا صالح اصفهانى در محاسبهء ملايم بيك ضرّابىباشى و ملك التجّار ممالك محروسه « 3 » ابواب جمع مومى اليهما نموده بودند سيصد هزار تومان بر جمع ملايم بيك و دويست هزار تومان بر تحويل لله بيك افزوده « 4 » و در نسخهء مزبوره وجوه مذكوره را به باقى آورد . هر چند از شدّت برودت اين برف انبار ، چنانچه از سياق سخن به وضوح مىپيوندد ، جويبار اعتبار وى يخ بست ، امّا در بدايت كار كه نسخهء آن نسخهء غير مكرّر را به نظر كيميا اثر رسانيد به مقتضاى قضا منصوبه عملكردش « 5 » درست نشست و به خلاع فاخره سربلند و مقرّر گرديد كه به تحقيق و تشخيص محاسبات وزرا و عمّال و تحويلداران و تحصيلداران و ساير متصدّيان و مؤدّيان محاسبات ديوانى خواه محاسبات ايشان تنقيح يافته مفاصا گرفته باشند و خواه تنقيح نيافته باشد رسيده به داروغگى اغورلو بيك مذكور به تجديد محاسبات هريك را مشخّص و منقّح گرداند و در اين باب رقم نوّاب اشرف به مضمون دلخواه گذرانيده چون در نسخهء مذكوره آن همه نقصان و خسران از عدم وقوف و اطلاع طالب خان اعتماد الدولة به مال ديوان رسيده بود اين معنى موجب كسر اعتبار طالب خان و رفع اقتدار ميرزا معصوم مشار اليه گرديد و در برابر سخنان وى اعتماد الدولة و مستوفى الممالك و ساير مستوفيان و محرّران « 6 » دفترخانهء همايون را مجال گفت و شنيد « 7 » نمانده ، گفته و كرده
هامش
( 1 ) . ب : جناب .
( 2 ) . الف ، ب : « آنچه » ندارد .
( 3 ) . الف ، ب : « محروسه » ندارد .
( 4 ) . الف ، ب : افزودند .
( 5 ) . الف ، ب : علم كردش .
( 6 ) . الف ، ب : محرمان .
( 7 ) . الف ، ب : شنود .