روشنى در ذهن نداشتند ، ايشان همهء عبّاسيان و علويان را هاشمى مىدانستند و فرق چندانى بين آنها قايل نبودند .
ابو سلمهء خلال ، دعوت خود را با فرا خواندن مردم به رضاى آل محمّد آغاز كرد ، در ميان مردم چنين معروف بود كه وى علوى است زيرا ، به مردم وعده داده بود كه فلان شخص را كه علوى است به ولايت ايشان برخواهد گزيد .
مسألهء مهم در استدلال به اين رخداد آن است كه تغيير يك جنبش همهگير از علويان به بنى عبّاس يك تغيير آنى نبوده است كه در داستان سادهء ( حميمه ) خلاصه شود بلكه دليل اين تغيير آن بود كه جريان عبّاسيان يك جريان ميانهرو فرصتطلبانهاى بود كه اعتقاد داشت هدف وسيله را توجيه مىكند ، اين جريان داراى نمودى انقلابى بود در حالى كه واقعيّتى اصلاح طلب داشت ، براى مثال منصور دوانيقى سه بار سوگند خود را شكست ، بار اوّل زمانى بود كه به ابن هبيره امان داد و بار دوّم هنگامى بود كه به عمويش عبد اللّه بن على امان داد و در سوّمين بار امانى را كه به ابو مسلم خراسانى داده بود نقض كرد ، وى پس از سوگند خود مبنى بر امنيّت ايشان به همهء آنها نيرنگ زد ، بدين ترتيب انتظار ما از افكار عمومى دربارهء رئيس حكومتى كه سه بار سوگند خود را شكسته ، چيست ؟
با اين شيوه حكومت عبّاسى در آغاز امر توانست مرجئه و خوارج را به سوى خود جذب كند و ايشان را تأييد مىكرد و حقّ را بديشان مىداد و به آنها وعده مىداد كه حكومت خود را به اسم آنها برپا خواهد كرد ، اينچنين بود كه خوارج در آغاز با بنى عبّاس همداستان شدند زيرا شنيده بودند كه بنى عبّاس به زودى به حكومت خواهند رسيد و حكومت خود را بر مبناى شورا در ميان مسلمانان پايهريزى خواهند كرد و خود مردم در ميان خود به حكومت خواهند پرداخت .
معتزله نيز به بنى عبّاس پيوستند زيرا بنى عبّاس به ايشان وعده داده بودند كه و اصل بن عطا را به حكومت خواهد رساند .
ولى هنگامى كه عبّاسيان به خلافت رسيدند به پاكسازى كسانى همچون ابو مسلم خراسانى پرداختند كه ايشان را به حكومت رسانده و خدمات ارزندهاى به آنان كرده بودند . ايشان ابو سلمه را نيز كه از نظر سازماندهى انقلابى طرفدار ابو مسلم خراسانى بود پاكسازى كردند زيرا ابو سلمه نظريات خود را از ابو مسلم دريافت مىكرد و در بسيارى از امور با او به رايزنى مىپرداخت .
خراسان در آن زمان تابع كوفه بود ، به همين جهت فرماندار كوفه همان كسى بود كه كارهاى فرماندار خراسان را زير نظر داشت و مركز فعّاليتهاى ابو سلمه كه نمايندهء تامّ الاختيار جنبش به شمار مىرفت ، كوفه بود .
امامان شيعه و جنبشهاى مكتبى ( فارسي ) — صفحة 142
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص١٤٢