گنبد سبز
در سال 678 توسّط سلطان قلاوون مملوكى ، گنبدى روى مرقد مطهّر بنا شد ، در حالى كه تا پيش از آن ، تنها ، ديوار اين قسمت ، قدرى از ديوار بخشهاى مسجد بالاتر بود . قبّهء ساخته شده توسط قلاوون ، در پايين روى ستونهاى مربّعى قرار گرفته ؛ اما بخش فوقانى آن به صورت هشت ضلعى درآمده است .
كارهاى ساختمانىِ چندى در سال 853 و 878 و 881 براى سنگفرش كردن كف حجره ، بناى مجدّد آن و نيز تعمير گنبد صورت گرفت كه در آتش سوزى سال 886 آسيب زيادى به مقصوره و گنبد رسيد ، اما حجرهء شريفه ؛ يعنى محدودهء مرقد آسيبى نديد . به دنبال آن در سال 887 سلطان قايْتباى گنبد را كه در اثر آتش سوزى در مسجد آسيب ديده بود ، از نو بنا كرد . چند سال بعد باز گنبد تجديد شد .
در سال 1233 در روزگار سلطان محمود عثمانى ، نيز گنبد بازسازى شد و تا آن زمان رنگ آن كبود بود . در روزگار سلطان عبدالحميد عثمانى گنبد روى مرقد را به رنگ سبز كردند و از اين زمان به بعد ، به « قُبّة الخضراء » شهرت يافت . « 1 » طبق رسم ، هر از چند سال ، رنگى روى رنگ پيشين مىكشيدند . جالب آن كه در پايين گنبد ، سوراخى باز كردهاند كه ميان قبر و آسمان فاصلهاى نباشد . داستان اين محفظه از اين قرار است كه وقتى در مدينه باران نيامد ، مردم در اين باره از عايشه استمداد كردند . او گفت كه متوجه قبر پيامبر شويد ؛ همسر پيامبر صلى الله عليه و آله ، به خلاف كسانى كه به تبرّك و توسّل اعتقادى ندارند و براى قبر ارزشى قائل نيستند ، مردم را به قبر آن حضرت هدايت كرد . از زمانى كه گنبد روى مرقد كشيده شد ، اين محفظه را در ادامهء آن سنت باقى گذاشتند تا در وقت كم بارانى ، آن را بگشايند و از خداوند طلب باران كنند . « 2 »
هامش
( 1 ) تعمير و توسعهء مسجد شريف نبوى ، صص 69 - 70
( 2 ) نك : نزهة الناظرين ، ص 193