همان گونه كه گذشت ، در جمع ، چهار درِ بيرونى ، براى حجرهء شريفه تعبيه شده است ؛ نخست درِ جنوبى كه تاريخ سال آن 1026 هجرى است . در شمالى كه باب التهجّد نام دارد و روبروى محراب تهجّد است . در شرقى كه به باب فاطمه عليها السلام نامبردار است و روى آن اشعارى نوشتهاند . در غربى كه به باب النبى مشهور است .
اكنون كسى كه در حال خروج از مسجدالنبى ، از سمت باب البقيع - جنوبىترين درِ ديوار شرقى مسجد - است ، در سمتِ چپِ خود حجرهء شريفه را مىبيند . در اين قسمت ، سه قوس يا به عبارتى طاقنما هست كه به ترتيب در برابر قبر پيغمبر صلى الله عليه و آله ابوبكر و عمر مىباشد . بالاى آن اين آيهء شريفه نوشته شده است :
إِنَّ الَّذِينَ يَغُضُّونَ أَصْواتَهُمْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ أُولئِكَ الَّذِينَ امْتَحَنَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ لِلتَّقْوى لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ أَجْرٌ عَظِيمٌ .
« 1 »
روى يكى از اين ستونها ، دست راست شخصى كه روبروى قبر پيامبر صلى الله عليه و آله ايستاده ، اين شعر ديده مىشود :
يا خَيْر مَنْ دُفِنَت بالقاعِ أعْظمُه * فطاب من طيبهنّ القاعُ و الأكَم
نيز روى ستون سمت چپ شخصى كه روبروى قبر پيامبر صلى الله عليه و آله ايستاده ، اين بيت شعر نوشته شده است :
نَفْسي الفِداء لِقَبْرٍ أَنْتَ ساكِنُهُ * فِيهِ الْعِفافُ وَ فِيهِ الجُودُ و الكَرَم « 2 »
منبر
يكى از مكانهاى مقدسِ مسجد ، محل منبر رسول خدا صلى الله عليه و آله است . در روايات زيادى نقل شده كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ، در آغاز با تكيه بر درخت خرمايى به ايراد خطبه
هامش
( 1 ) . حجرات ، 3 .
( 2 ) . نك : فصلنامهء « ميقات حج » ، ش 26 ، ص 145 .