محل نماز رسول خدا صلى الله عليه و آله كاملًا مشخص است و در اينكه محل آن ، همين محراب فعلى است ، ترديدى وجود ندارد . البته در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله و تا چند دههء بعد ، چيزى به نام محراب وجود نداشت و مسلمانان تنها با نام آن كه در قرآن آمده و مربوط به حضرت مريم است ، آشنا بودند . زمانى كه وليد دستور توسعهء مسجد را داد و عمر بن عبدالعزيز آن را اجرا مىكرد ، در جايگاه نماز رسول خدا صلى الله عليه و آله محرابى ساخته شد . چنين اقدامى به تقليد آنچه كه در كليساهاى نصارا در شام بوده ، صورت گرفت . اين محراب در طول زمان ، دگرگونىهايى را تحمل كرده و بناى فعلى آن از دورهء سلطان اشرف قايتباى كه از سلاطين مملوكى مصر بوده ، باقى مانده است . در دورهء عثمانى تزييناتى با آيات قرآن در آن صورت گرفت .
افزون بر محراب اصلى ، دو محراب ديگر در سمت قبلهء مسجد وجود دارد ؛ يكى « محراب عثمانى » - منسوب به سلاطين عثمانى - كه در ديوار جنوبى مسجد است و در حال حاضر امام جماعت در آنجا مىايستد ، دوم « محراب سليمانى » - متعلق به سلطان سليمان عثمانى - يا محراب حنفى كه در سمت مغرب محراب رسول خدا صلى الله عليه و آله قرار دارد .
اين محراب پس از سال 860 ق ساخته شد .
به علاوه ، در انتهاى ديوار شمالىِ ضريح پيامبر صلى الله عليه و آله محراب تهجّد قرار دارد كه رسول خدا صلى الله عليه و آله در برخى از شب ها نماز شب را در آنجا اقامه مىكردند . روزگارى محرابى هم در پشت « دكّة الآغاوات » - كه امروزه به خطا « صُفّه » ناميده مىشود و نام آن سكّوى خواجههاست - وجود داشته است .
ستونهاى مسجد
سقف مسجد بر ستونهايى قرار داشت كه ، علاوه بر نگهدارى از سقف ، مورد استفادهء رسول خدا صلى الله عليه و آله و اصحاب نيز بود . از هر ستونى خاطرهء ويژهاى باقى مانده كه سبب شده است تا جنبهء تبرّك و تقدّس به خود گيرد و با گرفتن نامهاى خاص ، در تاريخ جاودان بماند . هربار كه مسجد بازسازى مىشد ، محل اين ستونها تغييرى نمىكرد ، جز