محدودهء حجرهء شريفه قرار گرفته است .
اما حدّ غربى مسجد ، پنجمين ستون راست منبر در سمت غرب است كه در حال حاضر ، روى ستونهاى آن قسمت نوشته شده است : « حدّ مسجد النبى صلى الله عليه و آله » . در شمال نيز حد آن ابتداى حياط نخست مسجد مىباشد . در مجموع مقدار ده ستون در ده ستون حد مسجد النبى است . ستونهاى مزبور سه رنگ است . در قسمت اصلى رنگ ستونها ، محدودهء روضه را از ديدگاه اهل سنت نشان مىدهد . نوعى ديگر از ستونها كه متفاوت با دسته نخست است ، حد مسجد را تا سال هفتم معين مىكند . و تا ده ستون حد مسجد تا سال دهم هجرت را مشخص مىسازد .
يكى از بناهايى كه همزمان با ساختن مسجد احداث شد ، دو حجره - يا به تعبير امروزين ، خانه - در ديوارهء شرقى مسجد بود . اين دو حجره براى سكونت رسول خدا صلى الله عليه و آله و همسرانش سوده و عايشه ساخته شده بود . بعدها بر تعداد اين حجرات افزودند .
اصحاب ديگر نيز هركدام كه توانايى داشتند ، حجرهاى در كنار مسجد ساختند . آنها درهايى به مسجد داشتند و در وقت نماز از همان در وارد مىشدند . اما در سال سوم دستور داده شد تا اين درها بسته شود ، مگر درِ خانهء امام على عليه السلام . در جاى ديگر در بارهء حجرهها سخن خواهيم گفت .
توسعهء مسجد در سال هفدهم هجرى
با گسترش فتوحات ، جمعيت مسلمان افزايش مىيافت و در اين ميان ، مدينه به عنوان مركز خلافت ، جمعيت بيشترى را به خود جذب مىكرد . خليفهء دوم ( خلافت از 13 تا 23 ه . ) تصميم گرفت تا خانههاى اطراف را بخرد و آنها را ضميمهء مسجد سازد .
مسجد اندكى در سمت قبله ؛ يعنى جنوب و نيز از جهت غرب و شمال گسترش يافت . در اين ميان ، قرار بود خانهء عباس عموى پيامبر صلى الله عليه و آله نيز خراب شود ، كه كار به منازعهء لفظى كشيده شد . خليفه تن به حكميّت يكى از اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله داد و حَكَم حُكْم كرد كه خليفه نبايد براى مسجد ، به زور ، زمينى را از صاحبش بگيرد . پس از