روايات عفو ناظر به موارد خاصّ مىباشد كه نيّت معصيت بدون انجام مقدمات ، مورد عفو است و اما روايات دالّه بر حرمت ، مواردى را شامل مىشود كه نيّت معصيت توأم با انجام مقدمات باشد . شاهد بر اين مطلب ( قصد معصيت با اشتغال به بعضى از مقدّمات حرام است ) مسئله حرمت اعانة بر اثم است يعنى اگر اعانه بر اثم را تعميم بدهيم ( چنانچه بعضى اساتيد تعميم دادهاند ) و بگوئيم كه اعانه بر اثم ، دوتا مصداق دارد يكى اينكه انسان غير خود را در انجام گناه كمك نمايد و ديگرى اينكه انسان خود را در انجام گناه كمك نمايد و مسئله حرمت نيّت معصيت با انجام بعضى از مقدمات اگر از باب اعانه بر اثم حرام باشد بايد از قسم دو مىباشد . ( و لعلّه لتنقيح المناط . . . ) و شايد تعميم مزبور بخاطر تنقيح مناط باشد به اينگونه : مناط و انگيزه حرمت اعانة بر اثم كمك كردن جهت انجام معصيت است و اين اعانه بر اثم گاهى در مورد خود انسان است كه انسان خودش را در انجام معصيت كمك مىنمايد و بعض مقدمات را انجام مىدهد و گاهى در مورد غير انسان است كه غير را جهت انجام معصيت كمك مىنمايد و امّا از نظر دلالت لفظى لفظ ( لا تعاونوا على الاثم و العدوان ) تنها موردى را شامل مىشود كه انسان غير خود را جهت انجام گناه كمك نمايد .
قوله ثمّ انّ التّجرّى على اقسام ( ق صفحه 8 سطر 2 ج صفحه 13 سطر 14 ) ( شرح )
مرحوم شيخ در طىّ 17 سطر 4 مطلب را در رابطه با تجرّى به منظور پايان بخشيدن بحث تجرّى ، مورد توجّه قرار داده است مطلب اوّل : تجرّى اصطلاحى كلّا داراى شش قسم مىباشد كه در پنجتاى آنها ، نبود مبالات در دين و عدم اهميّت دادن به مقدّسات و محرّمات و واجبات دينى ، نقش دارد و در قسم اخير آن ، قلت مبالات در دين و كماهميّت دادن به مقرّرات دينى ، مؤثّر خواهد بود .
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 65
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٦٥