مىرساند .
دليل اوّل : ( لانّ المخالفة العمليّة . . . ق صفحه 21 سطر 5 ج صفحه 33 سطر 9 ) ما حصل دليل اوّل اين است كه در دوران امر بين محذورين اگر باصالة الاباحه عمل شود گرچه در واقعه واحد و بطور دفعى مخالفت عمليه قطعيه لازم نمىشود و لكن مخالفت قطعيّه عمليّه بطور تدريج و در دو واقعه و يا بيشتر ، لازم مىآيد مثلا در مثال سابق نظرا الى السّماء يا واجب است و يا حرام ، بخاطر توصّلى بودن وجوب و حرمت و عدم تعدد واقعه ، مخالفت عمليّه غيرممكن است و اگر قائل به اباحه بشويم درست است كه در يك واقعه و دفعة ( مثلا در اول ماه ) مخالفت عمليه قطعيه غيرممكن است چه آنكه مكلف در اوّل ماه يا نظر الى السماء را انجام مىدهد و يا انجام نمىدهد و لكن در دو واقعه و تدريجا ( مثلا اول ماه و آخر ماه ) مخالفت عمليه قطعيه حتما تحقق مىيابد در اوّل ماه ، نظر الى السماء را انجام مىدهد و در آخر ماه انجام نمىدهد از نظر عقل همچنان كه مخالفت عمليه دفعى و در يك واقعه با قصد و علم و آگاهى ، محكوم به قبح مىباشد ، مخالفت عمليه تدريجى و در دو واقعه ، ايضا زشت و قبيح خواهد بود بنابراين در دوران امر بين محذورين ، رجوع باصالة الاباحه جائز نمىباشد و بايد در مقام التزام ، به يكى از دو احتمال ملتزم بشود مثلا در مثال مذكور ملتزم شود كه نظر الى السماء يا واجب است و يا حرام مىباشد .
من غير تقييد به حكم ظاهرى عند كلّ واقعة . . . ق صفحه 21 سطر 7 ج صفحه 33 سطر 11 مرحوم شيخ سؤال مقدرى را دفع مىنمايد و آن سؤال و اشكال اين است كه مخالفت عمليه در دو واقعه و بطور تدريج اشكالى ندارد چه آنكه نمونه آن در شريعت اسلام واقع شده است و امضاء و مهر صحّه از ناحيه بعضى از علماء برآن رقم زده شده است مثلا دو نفر مجتهد كه من جميع جهات و شرائط تقليد ، مساوى هستند يكى از آنها قائل به حرمت نظر الى السماء است و ديگرى قائل بوجوب نظر الى السماء مىباشد . شخص مقلّد تخيير استمرارى دارد كه از هركدام
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 189
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٨٩