اندلس از نام واندالها ( قبيلهاى از مردم ژرمن ) گرفته شده است كه در اوايل سده پنجم ميلادى ، پس از تجزيه امپراتورى روم غربى ، چندى در جنوب اسپانيا سكنى گزيدند . قبل از ظهور اسلام و در اوايل قرن پنجم ميلادى ، اندلس مورد هجوم واندالها و ويزيگوتها قرار گرفت و اين قبايل با عبور از كوههاى پيرنه وارد اندلس شدند و پس از سالها جنگ و خونريزى ، سرانجام واندالها بر مغرب و ويزيگوتها بر اندلس تسلط يافتند . ويزيگوتها از ابتدا كاتوليك نبودند . درحالىكه بيشتر سكنه بومى را كاتوليكها تشكيل مىدادند .
در سال 589 ميلادى ، تغيير عمدهاى در اندلس صورت گرفت و پادشاه و سران ويزيگوتها به مذهب كاتوليك گرويدند . در آغاز قرن هشتم ميلادى ، اشراف ويزيگوت و اعيان اسپانيايى - رومى با يكديگر تركيب شده و طبقه اعيان را پديد آوردند . آنها با از آنِ خود ساختن امتيازات تجارتى و اجتماعى به استثمار بقيه مردم مىپرداختند كه اين عامل ، نارضايتى مردم را بهدنبال داشت . به اين ترتيب ، علل ضعف حكومت ويزيگوتها را مىتوان به چهار دسته تقسيم كرد :
1 . تفرقه در ميان طبقات اعيان بر سر جانشينى ؛
2 . نارضايتى ديگر بخشهاى جامعه از امتيازات طبقه اعيان و در نتيجه ، غيرقابل اعتمادبودن سپاه ؛
3 . تفتيش عقايد ، تعقيب ، دستگيرى و شكنجه دينى يهوديان ؛
4 . وضعيت نابسامان اقتصادى . « 1 »
فتح اندلس
موسى بن نُصير در آن زمان حاكم افريقيه و مغرب بود و وقتى خبر انحطاط دولت ويزيگوتها را شنيد ، تشويق شد تا اندلس را تسخير كند . لذا به غلام خود ، طارق بن زياد ، دستور داد با هزار سرباز در سال 92 هجرى ( 711 ميلادى ) با عبور از تنگهاى كه بعدها بهنام او جبلالطارق ناميده شد ، در خاك اسپانيا پياده شود و آنجا را فتح كند . وى توانست با ورود به اسپانيا ، پادشاه ويزيگوتها را شكست دهد و تا قلب اسپانيا پيش برود و در مدت يك سال از جنوب تا شمال اندلس را به تصرف درآورد . از طرف ديگر ، موسى بن نُصير در رمضان 93 با
هامش
( 1 ) . عنايتالله فاتحىنژاد ، « اندلس / تاريخ » ، دائرةالمعارف بزرگ اسلامى ، ج 10 .