تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام و ايران ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 46

مساهمون:

ص٤٦
1 . اصلاح دستگاه عددنويسى هندى با تكميل حساب دستگاه اعشارى آن ، ازجمله ابداع كسرهاى اعشارى ؛ 2 . به‌وجود آوردن مفاهيم جديد در تئورى اعداد ؛ 3 . به وجودآوردن علم جبر ؛ 4 . كشفيات مهم و جديد در دانش مثلثات و علم كره‌ها ؛ 5 . ابداع روش‌هاى گوناگون براى يافتن پاسخ‌هاى عددى معادلات درجه دو و سه .

2 . جبر

اگرچه پيش از دانشمندان مسلمان موضوع علم جبر در يونان وجود داشت و دانشمندان يونانى بسيارى همچون فيثاغورس ، ارشميدس و ديوفانتوس در آثار خود به حل مسائل جبرى نزديك شده بودند ، اما دانشمندان مسلمان ، به‌ويژه خوارزمى ، با كاربرد منطقى و تنقيح آراى دانشمندان يونانى پايه‌گذار اين علم به‌شمار مىآيند . بر اين اساس ، علم جبر در نزد دانشمندان اسلامى با تعميم اعمال علم حساب به اعداد ، و تحقيق در روابط حاكم بين اعداد با كاربرد حروف به‌جاى اعداد به حساب آمد . مهم‌ترين دستاورد علم جبر نيز به دست آوردن مقادير مجهول به وسيله معادله‌مندكردن اين مقادير و حل اين معادلات بود . دانشمندان اسلامى ، جبر را به‌صورت يك علم و به روشى علمى بررسى كرده‌اند . اين دسته از رياضىدانان اسلامى از خوارزمى آغاز و با دستاوردهاى خيام ، ماهانى ، ابوكامل شجاع بن اسلم ، ابوالوفاى بوزجانى ، خجندى ، ابوسهل كوهى و . . . ادامه پيدا مىكند . بخشى از مهم‌ترين ابداعات مسلمين را مىتوان چنين برشمرد : 1 . طبقه‌بندى معادلات جبرى ، به‌ويژه معادلات درجه اول ، دوم و سوم ؛ 2 . وارد كردن جبر به علم هندسه ؛ « 1 »
هامش
( 1 ) . توضيح اينكه تأثير ، عمق نفوذ و نقش رياضيات اسلامى در تبيين دانش جبر در مغرب‌زمين ، بيش از هر چيز ، بر اساس اطلاق اين نام ( جبر ) در غرب پيداست . جبر در غربAlgebra، صورت لاتين شده نام عربى آن ، ناميده مىشود . ( ابوالقاسم قربانى ، زندگينامه رياضىدانان دوره اسلامى ، ص 246 - 238 . )