7 . شنيدن صدا
ابنسينا براى اولينبار در تاريخ پزشكى توضيح داده است كه شنيدن صدا به علت برخورد امواج صوتى به پرده گوش است :
بدان كه گوش اندامى است كه براى شنيدن خلق شده . صدفه كج ناهموار دارد كه صدا را جمع و حبس مىنمايد و آن را به طنين اندازد . سوراخى دارد كه در استخوان سنگى ( حجرى ) كج و لولهاى ( پيچ و مهره مانند ) فرو شده كه هوا مسافت درازترى طى كند و اين سوراخ پيچ مانند ، كلفتى اندك و كوتاه دارد . . . سوراخ گوش به فراخنايى مىرسد كه هواى راكد در آن است . در سطح رو به خارج گوش ليف عصب هفتم كه از زوج پنجم از زوج عصبهاى مغز است گسترده است . سوراخ گوش سخت و سفت است ، كه از كوبيدن هوا تأثيرپذير نباشد . هرگاه امواج صدا در داخل سوراخ با ليف نام برده برخورد كند گوش آن را احساس مىنمايد . اين ليف عصبى در گوش همانند عدسى در چشم است . بقيه اعضاى گوش همانند اعضايى است كه در پيرامون عدسى است ، كه لايهها و رطوبتهايى است كه عدسى را خدمت كنند و يارى دهند و حفظ كنند . . . . « 1 »
ز ) درمان
1 . سنگ كليه
ابوالقاسم زهراوى در التصريف براى اولينبار در تاريخ پزشكى روشى را براى خارج كردن سنگهاى كليوى توصيف كرده است كه طى آن سنگ ، بعد از خرد شدن ، وارد مثانه و از راه مجارى ادرارى دفع مىشود . « 2 »
2 . شستشوى معده
ابوالحسن احمد بن محمد طبرى ، پزشك ايرانى قرن سوم و چهارم هجرى ، براى اولينبار در تاريخ پزشكى براى شست وشوى معده ، در افرادى كه دچار مسموميت شده بودند ، از نوعى لوله استفاده كرد . اين روش با روش اپوتراپى « 3 » امروزى شباهت بسيار دارد . پزشكان مسلمان ، قرنها پيش از آنكه سكوارد « 4 » اين روش را به نام خود معرفى كند ، در پاكسازى سم از معده
هامش
( 1 ). M . Shehata , Journal of the International. . ., p . 1 - 5 .( 2 ). I . B . Syed , International Society for the. . ., p . 2 - 9 .( 3 ). Opotherapy .( 4 ). Sequard .