وارد زهدان كند و خردهخرده جنين را در وضع درست قرار دهد و به زن فرمان دهد كه بر خود فشار آورد تا نوزاد خارج شود . « 1 »
11 . درمان واريس
زهراوى ، در التصريف ، روش درمانى واريس را بيان كرده كه بسيار شبيه به روشهاى جراحى امروزى براى درمان واريس است :
و اما بيرون آوردن سياهرگ مبتلاشده به داليه [ واريس ] بدينگونه است : ساق پاى بيمار را در صورتى كه موى فراوان داشته باشد ، مىتراشند و سپس او را به گرمابه داخل مىكنند و ساق پاى او را با آب گرم شست وشو و مالش مىدهند تا سرخ شود و عرق از آن بريزد يا در صورت آماده نبودن گرمابه او را به ورزشى نيرومند وامىدارند تا ساق پا گرم شود و سپس از آن پوست مقابل رگ را از جهت طولى مىشكافند ( شكل 1 ) و اين شكافتن مىبايستى يا در نزديكى زانو صورت بگيرد يا در نزديكى مچ پا . سپس پوست را در نزديكى قلابها باز مىكنند و اطراف رگ را از پيوستگىها و چيزهاى جمع شده در اطراف آنها تهى مىسازند تا چنان باشد كه رگ به رنگ سرخ تيره با چشم ديده شود و هنگامى كه آن را از پوست خلاص كنند همچون يك زه به نظر خواهد رسيد . سپس به زير رگ مِرْوَد داخل كن تا بلند شود و از سطح پوست بالاتر آيد و آنگاه آن را قلابى بدون نوك تيز و گردنى ضخيم ( شكل 2 ) بالا نگاه دار و سپس شكاف ديگرى به فاصله سه انگشت از شكاف اول بده و آنگاه پوست را از روى رگ بر كنار كن تا آن رگ آشكار شود و بعد آن را با ميلى بلند كن و به قلابى ديگر بياويز ، به همانگونه كه در بار اول چنين كردى . سپس به ايجاد شكاف يا شكافهاى ديگر ، در صورت ضرورى بودن ، بپرداز و آن را در آخرين شكاف نزديك مچ پا ببر و بعد آن را بالا بكش و از شكاف دوم بيرونش آور و به طرف شكافى كه در بالاى آن قرار گرفته است بكش و چنين كن تا آنگاه كه آن را از شكاف سوم كه بالاتر از همه شكافهاست بيرون آورى . چون همه آن جمع شد آن را ببر و اگر به كشيدن و بريدن و بيرون آوردن توفيق حاصل نكنى ، سوزنى با نخ دولا را در آن داخل كن و نخ را به آن ببند و
هامش
( 1 ). H . N . Vasti , muslim Cuntribution to Medicine , p . 191 - 203 ; S . K . Al - ghazal , journal of International. . ., p . 37 - 38 .