تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام و ايران ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 268

مساهمون:

ص٢٦٨
نيايد . سپس ، چند داغه زيتونى بزرگ و كوچك كه در كوره گذاشته و خوب سرخ شده بايد آماده باشد و متناسب با زخم يكى از آنها انتخاب شود و بىدرنگ پس از برداشتن انگشت آن داغه را به‌جاى انگشت بر روى محل بريدگى سرخرگ قرار دهند و چندان برجاى خود نگه دارند تا خون‌ريزى قطع شود . پس اگر هنگام برداشتن داغه هنوز خون روان و داغه سرد شده باشد ، بايد عمل داغ كردن را با يك داغ مناسب تازه از كوره بيرون آمده تجديد كنند و اين كار بايد چندان ادامه يابد تا خون‌ريزى به كلى قطع شود و بايد مواظب بود كه در ضمنِ عمل ، عصبى كه در محل است داغ نشود و بليه ديگرى پيش نيايد . « 1 »

8 . استفاده از فتيله دوطرفى در جراحى

ستن « 2 » يا بخيه ستن يا فتيله دوطرفى اصطلاحى پزشكى براى روشى است كه به قصد كمك به بهبود زخم استفاده مىشود . در اين روش يك نخ جراحى از درون مجراى زخم عبور داده مىشود ؛ به نحوى كه حلقه‌اى ايجاد كند كه به قسمت خارجى زخم متصل است . به اين ترتيب ، به‌جاى اينكه قسمت خارجى زخم بسته شود و چرك و عفونت در آن حبس شود ، مايعات توليدى زخم تا زمان بهبودى تخليه مىشود . رازى را نخستين كسى مىدانند كه از ستن در جراحى استفاده كرده است . وى ستن يا فتيله دوطرفى را با موى اسب و امثال آن تهيه و در جراحى دمل‌ها از آن استفاده مىكرد . كاربرد اين روش در اعمال جراحى تا يكصد سال قبل رايج بوده است . « 3 »

9 . اره گيگلى « 4 »

امروزه جراحان اره گيگلى را براى بريدن استخوان‌ها به‌كار مىبرند . اين اره ازسيم‌هاى گردى تشكيل شده كه به‌صورت سكه ايستاده‌اند و در نهايت به‌صورت يك چندوجهى درمى آيند و بهترين حالت آن چهارگوش است . اين رشته چهارگوش ، در جهت مشخص ، به گرد محور خود مىچرخد . سه تا از اين رشته‌ها به دور يكديگر مىچرخند و يك رشته ضخيم‌تر تشكيل
هامش
( 1 ) . ابوالقاسم خلف بن عباس زهراوى ، التصريف لمن عجز عن التأليف ( بخش جراحى و ابزارهاى آن ) ، ص 49 و 50 ، نيز :J . J . Citrome , The Chauser Review , p . 35 , 260 - 280 .( 2 ). Seton .( 3 ). P . K . Hitti , The Arabas : A Short History , p . 143 .( 4 ). Gigli saw .