تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام و ايران ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 269

مساهمون:

ص٢٦٩
مىدهند كه به آن تيغ اره گيگلى گفته مىشود . اره گيگلى لبه‌هاى برنده بسيارى دارد كه از لبه‌هاى چهارگوش تشكيل شده و با زاويه پنج تا پانزده درجه نسبت به محور رشته ضخيم در پيرامون آن قرار گرفته‌اند . زكرياى رازى چندين ابزار جراحى اختراع كرد و آنها را در عمل‌هاى جراحى خود به‌كار مىبرد . ستودنىترين آنها ريسمان گره خورده‌اى بود كه براى رفع تورم‌هاى بينى و حلقى استفاده مىكرد ؛ اين وسيله عبارت بود از ريسمانى نازك با چندين گره كه از طريق بينى به دهان وارد و به داخل و خارج حركت داده مىشد تا تورم رفع شود . عملكرد اين ابزار مشابه اره گيگلى امروزى بوده است . « 1 »

10 . وضعيت والچر « 2 »

والچر ، وضعيتى است كه زن آماده زايمان را طورى به‌پشت مىخوابانند كه ران‌ها بر لبه تخت قرار دارند و پاها آويزان‌اند . اين كار در مورد مادرانى انجام مىشود كه هنگام زايمان ابتدا نشيمنگاه يا زانوها و يا دست‌هاى نوزادشان خارج مىشود . « 3 » احتمالًا اين كار باعث مىشود استخوان خارجى از دنبالچه عقب‌تر برود و حفره لگن كمى بيشتر باز و زايمان آسان شود . ابوالقاسم زهراوى روش منسوب به والچر ( 1935 - 1865 م ) ، پزشك آلمانى ، را كه در تولد نوزاد به‌كار مىرود اولين‌بار در التصريف شرح داده است : بيرون آمدن جنين بر زانوها و دست‌ها : چون چنين شود ، در آن بكوش كه دست‌ها را نرم نرم به داخل زهدان بازگردانى ، سپس بر شكم زن ، درحالىكه بر تختى خوابيده و پاهايش از تخت آويخته و دست‌هايش به‌هم بسته است ، اندك‌اندك فشار وارد آور و آنگاه تكيه گاه‌هايى را كه زير پاى او قرار دارد بيرون آر تا پاهاى او به حال قائم آويخته بماند . پس اگر با اين تدبير جنين بيرون نيامد ، هر دو پاى او را در دست بگير و سخت آنها را تكان بده و سپس دنده‌ها را اندك‌اندك بفشار تا جنين به طرف بالا حركت كند و آنگاه لازم است كه قابله دست خود را
هامش
( 1 ). M . Shehata , Journal of the International. . ., p . 1 - 5 .( 2 ). Walcher's position .( 3 ). Posterior baby .