سردى و خشكى مىشوند ؛ درحالىكه در سن رشد حال بهترى دارند . برعكس ، افراد با مزاج گرم و تر در ايام رشد دچار مشكلات ناشى از غلبه گرمى و ترى مىشوند ؛ درحالىكه در سنين بالا به اعتدال نزديكترند . « 1 »
2 . مزاج فصلها :
فصول هم روى بدن انسان تأثير مىگذارند و تغييراتى ايجاد مىكنند . فصل بهار گرم و تر است . در اين فصل افرادى كه مزاج گرم و تر دارند ( افراد دموى ) ، خصوصاً اگر در سن رشد باشند ، مشكلات بيشترى خواهند داشت ؛ چون حرارت و رطوبت بر مزاج آنها غلبه پيدا مىكند .
فصل تابستان ، گرم و خشك است ؛ بنابراين علائم گرمى و خشكى در افرادِ با مزاج گرم و خشك ( صفراوى ) ، كه در دوره جوانى هم به سر مىبرند ، تشديد مىشود . در اين فصل ، اين افراد و همچنين آنها كه فعاليت زيادى دارند ، بهتر است بيشتر غذاهاى سرد و تر بهخصوص افرادى كه مزاج گرم و خشك دارند مانند لبنيات و آب دوغ خيار و آب ميوه و هندوانه بخورند .
فصل پاييز سرد و خشك است . در اين فصل بيمارىهاى پوستى ، مانند اگزما و ترك پوست و لبها و نيز بواسير و افسردگى شيوع بيشترى پيدا مىكند . بهتر است در اين فصل بيشتر غذاهاى گرم و مرطوب مانند بادام ، گوشت گوسفند ، خورده شود .
فصل زمستان سرد و تر و زمينهساز تشديد يا بروز بيمارىهاى بلغمى است . به همين علت در افراد بالاى پنجاه سال در اين فصل اين بيمارىها شيوع بيشترى دارد . ( جدول 4 )
نمايش تصوير
جدول 4 : كيفيت فصلهاى مختلف
نكته كاربردى : امروزه علت بيمارىهاى گوارشى بيشتر غلبه سردى است . افراد با مزاج سرد و تر و همچنين افراد مسن ، در زمستان ، دچار ورم و درد مفاصل مىشوند . اين اشخاص معمولًا با خوردن غذاهاى گرمى بخش مانند سير ، سياهدانه و زنجبيل احساس رضايت بيشترى خواهند داشت .
هامش
( 1 ) . محسن ناصرى و ديگران ، مرورى بر كليات طب سنتى ايران ، ص 31 و 32 .