نمايش تصوير
جدول 3 : مزاج افراد در سنين مختلف
- مرحله رشد : از تولد تا سى سالگى است . در اين مرحله بدن پيوسته در حال رشد است و ميزان حرارت و رطوبت آن بالاست . نوزاد بيشترين حرارت و رطوبت را دارد و به همين علت است كه بيشترين ميزان رشد در اين مرحله است . علت اختلال رشد ، بنا به اعتقاد طب سنتى ايران ، به هم خوردن تعادل بين حرارت و رطوبت است ؛ مثلًا كودكى كه بيش از اندازه فعاليت مىكند و حرارت او بيش از اندازه است رشد او دچار اختلال مىشود .
نكته كاربردى : از اين نكته مىتوان براى تسريع رشد كودكان كمك گرفت . از آنجا كه گرمى و ترى براى رشد لازم است ، بايد به نسبت كافى و مناسب حرارت و رطوبت به كودك برسانيم ؛ بنابراين ، در سن رشد غذاهاى معتدلى كه حرارت و رطوبت كافى دارند ، مثل نان گندم و گوشت مفيدند و مصرف بيش از اندازه خوراكىهايى مثل كاكائو ، كه باعث افزايش حرارت و غلبه خشكى مىشوند ، مضرند .
- مرحله جوانى : بين سى تا چهل سالگى مرحله جوانى است ، كه طى آن رطوبت غريزى به آرامى از دست مىرود و مزاج افراد رفتهرفته گرم و خشك مىشود . در اين دوره فرد مستعد بىخوابى و اضطراب است .
- مرحله ميانسالى : در مرحله ميانسالى ( از چهل تا شصت سالگى ) قواى بدن به تدريج تحليل مىرود . در اين دوره حرارت غريزى افت مىكند و مزاج به سمت سردى و خشكى مىرود . انسان در اين دوران مستعد بيمارىهاى سوداوى مانند بواسير ، واريس و افسردگى است .
- مرحله پيرى : اين مرحله با ضعف شديد در قوا همراه است و از شصت سالگى آغاز مىشود . مزاج اين افراد سرد و تر است . البته بيشتر حكما معتقدند كه در سن كهولت مزاج فرد متغير و تابع شرايط محيط و رژيم غذايى است .
مزاج بدن در سنين گوناگون همواره در تعامل با مزاج ذاتى و موروثى شخص است . بنابراين ، افرادى كه به وراثت مزاج سرد و خشك دارند در سنين كهولت دچار تشديد علائم
تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام و ايران ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 190
مساهمون: جمعى از نويسندگان
ص١٩٠