مىگفتند آنها را علىبن ابىطالب ( ع ) نوشته است .
از ديگر كتابخانههاى مساجد ، كتابخانهء مشهد موسىبن جعفر ( ع ) بود . گفتهاند اين كتابخانه كه بهدست وزير دانشمند ، ابومظفر خطيب بغدادى ( ف 601 ق / 1204 م ) بنا شد ، قوانين دقيقى درمورد امانتدادن كتابها داشت . در ميان ارزشمندترين كتابهاى متعلق به اين كتابخانه ، نسخهءكاملى از قرآن وجود داشت به خط سلطان دانشمند ، الملكالمعظم علىبن احمد ناصر ( ف 612 ق / 1215 م ) . « 1 »
نقل شده است كه مسجد بزرگ شهر بندرى بصره نيز داراى كتابخانهاى با مجموعهء پرشمارى از كتاب بود . اين مسجد در سال 624 هجرى آتش گرفت كه پس از نوسازى ، از كتابهاى بسيارى برخوردار گرديد . شهر قديمى « سامِرا » نيز كتابخانهاى به نام رشديه داشت كه در مسجد حسن پاشا واقع بود . اين كتابخانه داراى كتابها و نسخ خطى به زبانهاى عربى و تركى بود .
از جديدترين كتابخانههاى مساجد ، كتابخانهء « آيتالله حكيم » در شهر نجف ، نزديك بخش غربى رود فرات است . اين كتابخانه كه در مسجد « هندى » بهدست روحانى شيعى ، آيتالله سيد محسن طباطبايى حكيم بنا گرديد ، نسخ خطى و چاپى بسيارى داشت . به گفتهء علامهامينى ، اين كتابخانه ارزش بسيار دارد كه در آن افزون بر كتابهاى مذهبى ، كتابهاى علمى نيز موجود است . « 2 »
ب ) كتابخانهها
در بخش اخير به برخى از كتابخانههاى مهم مساجد اشاره شد كه در آنجا سخن از جايگاه مساجد بود و به تبع آن كتابخانههاى مساجد نيز معرفى شد . اما اينك به كتابخانههاى شهر بغداد و دو كشور ايران و مصر مىپردازيم .
بغداد
كتابخانههاى بغداد در اسلام اعتبار و شهرت بسزايى يافته كه از آن ميان مهمترين آنها
هامش
( 1 ) . محمد مكى السباعى ، تاريخ كتابخانههاى مساجد ، ص 124 ، 125 و 127 .
( 2 ) . همو ، نقش كتابخانههاى مساجد در فرهنگ و تمدن اسلامى ، ص 222 .