اصل رهبرى و امامت ، رويش مجدد اجسام و زندهشدن مردگان ، تجسم اعمال ، ابديت و بقا ، تربيت نفس و اخلاق دينى . بىگمان اين خردورزى و چنين فضاى علمى و پژوهشى ، تنها به بركت دعوت قرآن به تعقل و معرفت بوده است . « 1 »
استاد محمدرضا حكيمى در اين باب مىنويسد : « در كتاب آسمانى ما هر جا مناسبتى پيش مىآمده ، آدمى براى پىبردن به اسرار جهان ، به انديشيدن دعوت شده است . « افلا تعقلون ، افلا يتذكرون ، فانظرو ا » و جز اينها ، جملگى دستورهايى قرآنى است كه مسلمانان را به تدبر در آفريدگان مىخواند . » « 2 »
ج ) علم و عالِم ، جلوه جمال خدا و زيور زمين و آسمان
بىترديد هيچيك از اديان مانند اسلام ، از لزوم دانشاندوزى و كسب معرفت و زدودن جهالت سخن گفته نراندهاند . آغاز سخن وحى ، حماسه دانايى ، آگاهى و آشنايى است و فرياد براى « علم » و « قلم » و « معرفت » :
اقْرَأْ باسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ * خَلَقَ الْإِنسَانَ مِنْ عَلَقٍ * اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ * الَّذِي عَلَّمَ بالْقَلَمِ * عَلَّمَ الْإِنسَانَ مَا لَمْ يعْلَمْ . « 3 »
بهواقع آيا مىتوان كتابى آسمانى يافت كه نخستين آيات آن ، آدمى را به شناختن حقيقت خلقت و حقيقت علم دعوت كند ؟
با بيان « طلب العلم فريضه علي كل مسلم و مسلمه » « 4 » بهروشنى مىتوان دريافت كه اسلام طرح همگانىشدن دانش را سخت پىگرفته است . دعوت قرآن و پيامبراكرم به ايمان است و ايمان نيز باورى است مبتنى بر دانش و آگاهى از اينرو ، كسب آگاهى و شناخت - بهعنوان مقدمه ايمان فردى - بر هر كس بهقدر توانايى عقلىاش امرى ضرورى است . از سويى تكريم و تشويق عالمان و طالبان علم نيز سبب مىگردد كه افراد جامعه ، در پرتو علم و دانايى قرار
هامش
( 1 ) . بنگريد به : همان .
( 2 ) . بنگريد به : همان ، ص 6 .
( 3 ) . علق ( 96 ) : 5 - 1 .
( 4 ) . محمد بن يعقوب كلينى ، اصول كافى ، ج 1 ، ص 30 .