تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 179

مساهمون:

ص١٧٩
كرده و آب صاف كرده‌اش را در طول روز به‌تدريج بنوشند ، زكام و برونشيت و يرقان و تب‌خال و سرخك را درمان مىكند . چنانچه به مدت چهل روز يك مثقال از گل گاو زبان را با يك مثقال سنبل‌الطيب دَم كرده و آب آن را با نبات ، شيرين كنند و بنوشند ، مقوى قلب است و امراض قلبى را درمان مىكند . « 1 » دانه‌هاى گاو زبان در درمان اگزما ، روماتيسم و تنظيم سيكل قاعدگى مصرف مىشود و همچنين معرق ، خلطآور ، مقوى ، ضدالتهاب ، شيرافزا ، تب‌بر ، ضدسرفه و ضدافسردگى است . اين گياه در كاهش فشار خون و كاهش ضربان قلب مؤثر است . ناگفته نماند گاو زبان را نبايد در دوران باردارى و شيردهى مصرف كرد . احتياط مصرف : آلكالوييدهاى « 2 » اشباع‌نشده و پيروليزيدين « 3 » آن ، در كبد انسان و حيوان نوعى سم ايجاد مىكند .

گياه گزنه « 4 »

نمايش تصوير نام‌هاى ديگر اين گياه ، گزنك ، گزما ، گزگز ، نبات‌النار ، شعرالعجوز ، كجيت ، لبات‌النار ، هرتيك و گزنهء دوپايه است . گزنه گياهى است از خانوادهء «
Urticaceae
» كه گونه‌هايى بدين شرح دارد : 1 . گزنهء درشت يا گزنهء دو پايه و يا انْجُرَهء كبير ، گياهى است چند ساله با ساقهء چهارگوش به بلندى يك متر كه پوشيده از تار و پُرزهاى چسبناك است . برگ‌هاى آن متقابل ، بيضى شكل ، بزرگ و نوك‌تيز ، با دندانه‌هاى درشت و رگبرگ‌هاى مشخص و داراى گُل‌هاى سبز روشن است . ريشهء گزنه درشت خزنده است و در فواصل مختلف ، ريشك‌هاى تازه از آن مىرويد كه منشأ ساقه هوايى و گياه جديدى است كه به‌سرعت گسترش مىيابد . پرزهاى چسبناك و گزنده آن به مجرد تماس با پوست بدن سوزش و خارش ايجاد
هامش
( 1 ) . احمد حاجى شريفى ، اسرار گياهان دارويى ، ص 906 و 907 . ( 2 ). Alkaloyd .( 3 ). Phyrolyzine .( 4 ). Urtica sp .