خواص درمانى : گدازنده ، لطيفكننده ، بازكننده ، قابض و بازدارندهء سيلان است . و درمان كننده خنازير و زخمهاى درونى . « 1 » خاكستر آن مخلوط با آب ، شورهء سر را از بين مىبرد . در مداواى التهاب و جوشهاى گوشه چشم ( غَرَب ) « 2 » و نيز در پاكى شُش و تسكين سرفه نافع است . درد طحال را تسكين دهد و براى يرقان نيز سودمند است . همچنين مدر است و سنگ را خُرد كند و قاعدهآور است و جفت را نيز بيرون آورد . « 3 »
پرسياوشان ، خلطهاى غليظ شش و سينه را بيرون ريزد و ناسور « 4 » را نيز مرتفع كند . اين گياه صفرا را اسهال مىكند و براى معده نيز زيانآور است . « 5 » پرسياوشان ، گرم و خشك است و مادهء خنازير را تحليل كند و سنگ مثانه را بشكند و بول را از مثانه براند . براى دمل و زخمهاى بد نافع است و اگر آن را بر سر بىموى بمالند ، سبب رويش مو مىشود . « 6 »
خار شتر « 7 »
گياهى است پُرشاخه با ساقهاى خاردار و برگهاى ساده و كوچك كه در نواحى مختلف ايران بهخصوص نواحى شمالى تا حد حاشيههاى كوير مركزى مىرويد . ميوهاى بندبندباظاهر منظم دارد و داراى انواع متعددى است . از اين گياه مادهاى قندى به نام « ترنجبين » « 8 » ترشح مىشود . براى بهدست آوردن ترنجبين معمولًا شاخههاى خشكشدهء گياه را كه ماده بهصورت خشك شدهء آن با قطعات بسيار كوچك بهدست مىآيد به همين شكل به بازارها عرضه مىشود . « 9 »
هامش
( 1 ) . غدههاى سختى كه زير گلو ايجاد شود .
( 2 ) . تومور كوچكى كه در كنار زاويهء داخلى چشم ، مجاور كيسهء اشكى توليد شود .
( 3 ) . ابوعلى سينا ، قانون در طب ، كتاب دوم ، ص 95 و 96 .
( 4 ) . زخم گوشهء چشم .
( 5 ) . موفقالدين ابومنصور علىالهروى ، الأبنيه عن حقايقالادويه ، ص 56 .
( 6 ) . ابوريحان بيرونى ، صيدنه ، ج 1 ، ص 776 .
( 7 ). Alhagi Camelorum .( 8 ) . شبنمى است عسلمانند كه از آسمان بر روى برخى گياهان چون « حاج » مىنشيند و ترجمهء عربى آن « عسلالندى » است . ( احمد قهرمان ، تطبيق نامهاى كهن گياهان دارويى با نامهاى علمى ، ج 1 ، ص 110 . )
( 9 ) . على زرگرى ، گياهان دارويى ، ج 2 ، ص 30 .